#Jeleń, jeleń szlachetny
Jeleń szlachetny, jeleń (Cervus elaphus) to ssak z rodziny jeleniowatych. Samce (byki) są większe od samic (łań). Ciało pokryte brązowym futrem latem, szarym zimą. Kark i brzuch u samców nieco ciemniejszy. Na zadzie znajduje się jasna plama (lustro). Poroże (wieniec) występuje tylko u samców. Jest masywne i okazałe, mocno rozgałęzione (nawet 30 odgałęzień). Szczytowe rozgałęzienie nazywamy koroną. U rocznych samców poroże jest nie rozgałęzione. Po roku poroże jest zrzucane. Nowe poroże ma już 3-4 rozgałęzienia i w każdym następnym roku pojawiają się 1-2 nowe. Najbardziej okazałe poroże mają samce w wieku 10-15 lat. Zrzucanie poroża odbywa się z końcem zimy lub wczesną wiosną. Wzrost nowego kończy się w sierpniu. Jeleń ma bardzo dobry węch i słuch.
.
Występowanie i środowisko PL
.
Europa (w tym Polska), północna Afryka, umiarkowana strefa Azji, Ameryka Północna. Preferuje duże lasy liściaste i mieszane, wysokopienne. Unika gęstwin, które uniemożliwiają mu poruszanie się ze względu na poroże. W Polsce największe zagęszczenie występuje w jej północno-zachodniej części.
.
Tryb życia i zachowanie
Preferuje środowisko leśne. Aktywny głównie rano i wieczorem. Żyje w małych stadach po kilkanaście osobników. Trzyma się jednego miejsca. Czasem odbywa dalsze wędrówki. Bardzo dobrze pływa. Pokonuje nawet szerokie rzeki i zatoki morskie. Jest płochliwy i bojaźliwy. Lubi tarzać się w błocie, choć młode osobniki unikają takich kąpieli.
.
Pożywienie
Liście, gałązki drzew, jagody, grzyby, rośliny zielne. W zimie zjada korę, wrzosy, nasiona, mchy, porosty. Czasem wchodzą w szkodę rolnikom, żywiąc się kapustą, burakami, ziemniaki i zboża.
.
Rozmnażanie
Okres godowy nazywa się rykowiskiem. Przypada na wrzesień-październik. Samce walczą ze sobą o samice. Najsilniejszy samiec przegania pozostałe, słabsze samce. Ciąża trwa 235 dni. Samica rodzi w odosobnieniu zwykle 1 młode i karmi je przez 3 miesiące. W kilka dni po urodzeniu młode samodzielnie podążają za matką. Młode przez pół roku mają na ciele jasne cętki.
.
Ochrona i zagrożenia LC
Gatunek ten nie jest zagrożony wymarciem. Ma status LC w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych.
.
Ciekawostki
Jeleń szlachetny to trzeci co do wielkości po żubrze i łosiu ssak parzystokopytny w Polsce.
.
Jelenie śpią zaledwie kilkanaście minut na dobę.
.
Pytania
Kiedy jelenie zrzucają poroże?
.
Jeleń zrzuca poroże w okresie od końca lutego do kwietnia. Niestety ludzie często stosują metalowe druty - pułapki, płoszą i tropią bardzo długo zwierzynę aż do skrajnego wyczerpania. Jest to karygodne zachowanie i niezgodne z prawem.
.
Jak znaleźć poroże jelenia?
.
Najlepiej poruszać się po okolicy odwiedzanej przez stado na rowerze. Warto zaopatrzyć się w lornetkę. Czasem wykorzystuje się foto-pułapki. Trzeba poznać miejsca i zachowanie zwierzyny. Dokarmianie zwiększa szanse znalezienia poroża w bliskiej odległości od miejsc dokarmiania. Nie wolno jednak samemu dokarmiać zwierząt, trzeba to uzgodnić z leśniczym. Nie jest to łatwe zadanie.
.
Ile kosztuje poroże jelenia?
.
Cena jest zależna od stanu poroża, wielkości, kompletności. Ceny wahają się od kilkuset do nawet ponad 3000 zł.
.
le waży jeleń?
.
Dorosły samiec jelenia (byk) może ważyć wyjątkowo nawet 340 kg, zwykle jednak nie przekracza wagi 260 kg, a samicy 150 kg.
.
Jak nazywa się samica jelenia?
.
Samica jelenia to łania. Samiec to byk.
Janusz Lewicki
@janusz-lewic…
