Janusz Lewicki

Plamka Mazurka
Rzecz o sprawach ptasich piórem Marka Pióry podawana
OGÓLNE
Zielony ptak
U dzwońców dominuje w barwach upierzenia zieleń. W jednych miejscach ta zieleń przybiera mocno odcień oliwkowy, gdzie indziej dość wpada w żółć. Dość łatwo możemy odróżnić jaskrawszego samca, od stonowanej w barwach samicy.
Może z powodu tej zieleni się nie rzuca w oczy. Ale nie znaczy to, że jest pozbawiony urody. Przyzna to każda osoba, która nieco uważniej przyjrzy się poniższej fotografii Cezarego Korkosza.
Dzwoniec jest niewielkim gatunkiem ptaka. Długość jego ciała wynosi 15 centymetrów, rozpiętość skrzydeł 26 – 27 centymetrów, a waga 28 – 29 gramów.
Ptaki te odbywają zwykle, od kwietnia do lipca 2 – 3 lęgi w roku. Samica składa od 3 do 6 jaj, z których po 13 – 14 dniach inkubacji wykluwają się pisklęta. Gniazdo dzwońce budują najczęściej na wysokości 1,5 -4 metrów nad ziemią wśród gęstych gałązek drzewa (często na młodych świerkach lub jałowcach), rzadziej krzewu (w żywopłotach). Dla każdego lęgu budują zwykle nowe gniazda. Pary gniazdują oddzielnie.
Nasze dzwońce są osiadłe. Ptaki z północy odbywają sezonowe wędrówki.
Najchętniej zasiedla środowisko parkowo -ogrodowe. Najczęściej są to skraje lasów, większe polany, miejsca o luźnym, parkowym charakterze, zadrzewienia, czasami cmentarze, a nawet drzewa ulicznych dużych miast.
W dużym stopniu na jego menu składają się nasiona, głównie chwastów. Młode dokarmia owadami. Zimą chętnie i często odwiedza karmniki.
Dzwoniec jest w Polsce licznym gatunkiem. Jego populację szacuje się na około 1 000 000 – 1 300 000 par lęgowych. Chroniony.
Ptak ten chętnie przesiaduje na drzewach, często na ich wierzchołkach. Lot ma szybki, falisty. Poza sezonem lęgowym żyje w stadach, często z innymi ziarnojadami.
Dzwoniec jest nam doskonale znany ze wspomnianych karmników, gdzie wręcz wodzi rej wśród łuszczaków i sikor. Zimowa pora jest najlepszą na obserwowanie tego ptaka. Bo później różnie ze spotkaniem jego może być.
Dzwoniec, fot. Cezary Korkosz www.cezarykorkosz.pl

Nadleśnictwo Hajnówka, Lasy Państwowe

Bobry wywierają szczególny wpływ na środowisko.

Dynamicznie zmieniają krajobraz i dopasowują go do siebie. Obecność bobrów można łatwo stwierdzić na podstawie budowli. Na zajętym terytorium wznoszą tamy, budują żeremia.
Kopanie nor i kanałów wodnych zmienia kształt linii brzegowej cieku lub zbiornika. Jednak gdy koliduje to z gospodarką prowadzoną przez człowieka (rolną, leśną, wodną) lub z bezpieczeństwem powszechnym jest to niewątpliwe sprawa poważna i groźna.
Służby ochrony przyrody mogą wydać zezwolenia na rozebranie tam bobrowych. Prowadzone są odłowy i przesiedlenia. Podejmowane są działania zabezpieczania gruntów przed szkodliwym działaniem bobrów, np. zabezpieczanie brzegów nasypów siatkami metalowymi, stosowanie rur przelewowych.
Na terenie nadleśnictwa Hajnówka bobry zadomowiły się w wielu miejscach w pobliżu cieków wodnych. Zamieszkują też teren przy groblach w Topile. Głównym miejscem ich życia są nory. Budowane są w stromych brzegów zbiorników wodnych. Dlatego bobry notorycznie podkopują się pod nasyp kolejki wąskotorowej uszkadzając torowisko.
Nadleśnictwo na bieżąco zabezpiecza nasyp i groble w miejscu zniszczeń. Gruntowne i kompletne zabezpieczenie przed gryzoniami będzie realizowane z projektów związanych z zatrzymywaniem wody w lesie.
#bobr #wterenie #topilo #woda #retencja #inzynier #konflikty
Fot. A.L.G.
Film W.Furmanek

Plamka Mazurka
Rzecz o sprawach ptasich piórem Marka Pióry podawana
OGÓLNE
Ktoś więcej niż ptak
.
Dzisiejszy tytuł podrzucił mi Mateusz Matysiak. Mateusz powiedział mi, że kruk jest jego absolutnie najulubieńszym gatunkiem. Ja zauważyłem, że zaraz po bocianie białym najczęściej o nim piszę.
.
Wczorajsze wyjście w plener poświęciłem słuchaniu kruków. Nie było o nie specjalnie trudno. Zwykle głos tych ptaków był dość miękki, jakby nawołujący. Najefektowniejsze krakanie odbyło się gdy do rewiru pary przyleciał sąsiad. Pióra co prawda nie poleciały, ale krucze krzyki rozległy się daleko po okolicy. Gonitwa była równie efektowna. Czasami krucze krakanie zagłuszały swoim tubalnym klangorem żurawie, dość głośno wrzeszczał dzięcioł czarny.
.
Obawiam się, że poniższe opisy głosów tych ptaków zbyt wiele nie wniosą. Zamiast tego lepszym rozwiązaniem byłoby wyjście na skraj łąk, pól i lasów. Podlinkowany głos kruków też nie zastąpi głosów tych ptaków w wersji „na żywo”:
„Już w styczniu zaczyna się czas zalotów i samce, – czytamy w „Ptakach ziem polskich – które z wyjątkiem silniejszej budowy niczym nie różnią się od samic, coraz więcej czasu poświęcają śpiewaniu, o ile głos ich można nazwać śpiewem. Obok krakania, które brzmi „rab rab”, a różni się znacznie od głosu wrony, wydaje kruk z powagą głębokie „klong klong klong kork kork kruk kruk” itd., a także rodzaj cichego szczebiotu. Giętkość głosu i niezwykle głęboka tonacja sprawiają, że kruk w niewoli łatwo może się nauczyć naśladowania głosu ludzkiego. Zwłaszcza głos męski oddaje dobrze, o wiele lepiej niż papugi.”
.
„Głębokie, silne „kra”, niższe, głębsze i silniejsze niż u wrony i gawrona, – dowiadujemy się w „Z lornetką wśród ptaków” – dźwięczne, metaliczne „krong, krong” lub „kork, kork” wydawane przeważnie w locie.”
.
Zapewne wierni czytelnicy „Miesięcznika Galicyjskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt” wiedzą, że kruk nawołuje „trup, trup”. Wiedzą też, żeby odczynić ewentualny urok, to trzeba trzykrotnie splunąć dla odczynienia zła i zawołać:
.
„Żebyś przepadł, kruku stary!
Mnie nie szkodzą twoje czary!
W ręku Boga życie moje,
Twoich wróżeń się nie boję!”

* * *

PS. Na koniec postu o głosie kruka wypada go zaprezentować. Oto on.

Źródła: Jan Sokołowski „Ptaki ziem polskich”, Warszawa 1972, Państwowe Wydawnictwo Naukowe

„Z lornetką wśród ptaków”, Warszawa 1979, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne

„Miesięcznik Galicyjskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt” (1878 r.).

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Lublinie
·
#spokojnietotylkoponiedziałek
Dzień dobry z rana! Wy pewnie już po kawie, herbacie, pysznym śniadaniu.️ Ja swoją kawę zabrałam do lasu i ruszam zobaczyć co w trawie piszczy.
Na zdjęciu widzicie przede mną drzewo - o dziwo ma liście! Zapytacie, jak to się stało? Przecież liście opadają na zimę, że tylko igły zostają na drzewach. A tu taki psikus robi nam natura. Najczęściej to zjawisko można zaobserwować na młodych dębach, grabach czy bukach.Liście opadną im dopiero na wiosnę. Przyczyną pozostawania suchych liści na pędach jest brak w pełni wykształconej warstwy odcinającej, która w normalnych warunkach pozwala liściom swobodnie odpaść.
Ale jest wiele innych hipotez dlaczego tak się dzieje: liście chronią przed wiatrem, albo jeleniami, które lubią skusić się na smaczne pędy. Mogą być też takim dodatkowym magazynem wody - po zimowej odwilży. Inni zastanawiają się czy te dobrze wysuszone liście, jak już opadną, nie będą pozytywnie wpływały na rozkład materii w ściółce.
Teorii jest wiele, nam pozostaje zachwycić się niespodziewanymi tajemnicami lasu.
fot. A. Kiszczak, Nadleśnictwo Sobibór

Lasy Państwowe
1t 1go9donz50l1.7ed9c02 ·
#drewnojestzlasu
Przed Wami siewka buka. Jej pierwsze liście (liścienie) wyglądają zupełnie inaczej niż w późniejszym etapie rozwoju. Buk stanowi tylko 5% powierzchni leśnej w Polsce. Lasy bukowe zwane buczynami występują głównie w południowej, górzystej części kraju, gdzie tworzą piętro leśne (regiel dolny) oraz w części zachodniej i północno-zachodniej.
W Polsce występują:
kwaśna buczyna górska (w Sudetach i Karpatach)
kwaśna buczyna niżowa (w północno-zachodniej Polsce – w obrębie Przybrzeży i Pojezierzy Południowobałtyckich oraz w zachodniej Polsce – na terenie Nizin Środkowopolskich oraz w pasie wyżyn i gór)
żyzna buczyna karpacka (w Karpatach Wysokich i Zachodnich, Górach Świętokrzyskich, Roztoczu, Kotlinie Sandomierskiej)
żyzna buczyna sudecka (w reglu dolnym, Sudetach Środkowych, Przedgórzu Sudeckim, rzadziej w Sudetach Wschodnich i Zachodnich, częściowo na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej i Górach Świętokrzyskich)
buczyny storczykowe (w Tatrach Zachodnich, Pieninach, na terenie Małopolski, w Sudetach, na Pomorzu oraz na klifie wyspy Wolin)
Drewno bukowe to doskonały materiał wykorzystywany m.in. ✔w przemyśle budowlanym i meblarskim; ✔dzięki łatwej obróbce mechanicznej jest cennym surowcem do wyrobu mebli giętkich, ale także instrumentów muzycznych, zabawek czy przyrządów sportowych. ✔Jest używany do produkcji oklein, sklejek, drewna prasowanego, świetnie się spisuje w roli parkietu. ✔Ponadto z buku uzyskuje się wełnę drzewną, papier, celulozę, ocet drzewny, węgiel drzewny oraz smołę drzewną. ✔Od dawna znane są także rezonansowe właściwości bukowego drewna– wykonany z niego fagot, instrument dęty, zawdzięcza swoją nazwę właśnie bukowi (łac. Fagus). ✔Poza drewnem cenne są bukowe liście, z których uzyskuje się niezwykle żyzny kompost.
A jeśli chcecie poprawić sobie nastrój i złagodzić stres dnia codziennego - buk ma najsilniejszy pozytywny wpływ na psychikę spośród wszystkich drzew. Dlatego polecamy wyjazd w buczyny. A gdyby ktoś chciał przytulić się do najgrubszego buka w Lasach Państwowych, to powinien odwiedzić Nadleśnictwo Przedborów, Lasy Państwowe w województwie wielkopolskim – tam rośnie Buk Dziadek. Ma ponad 340 lat, obwód pnia wynosi ok. 680 cm, a mierzy ponad 35 metrów!
#surowiecekologiczny #las #buk #lovelasy
fot. R. Gmyz-

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Lublinie
·
#leśnestworzenia

"Bywa często zwiedzionym,
Kto lubi być chwalonym.
Kruk miał w pysku ser ogromny;
Lis, niby skromny,
Przyszedł do niego i rzekł: «Miły bracie,
Nie mogę się nacieszyć, kiedy patrzę na cię!
Cóż to za oczy!
Ich blask aż mroczy!
Czyż można dostać
Takową postać?
A pióra jakie!
Szklniące, jednakie.
A jeśli nie jestem w błędzie,
Pewnie i głos śliczny będzie.
Więc kruk w kantaty; skoro pysk rozdziawił,
Ser wypadł, lis go porwał i kruka zostawił."
/Ignacy Krasicki; Kruk i lis/
Fot. Sebastian Pachla

Lasy Państwowe ·
#etnolas
Mokradła, bagniska, rozlewiska - jako tereny niedostępne i niebezpieczne dawniej budziły u ludzi trwogę. Wierzono, że w rosnących tam olszynach mieszkają topielce, a specyficzne właściwości samej olszy tłumaczono... a jakże, siłami nadprzyrodzonymi
Pewnie każdy, kto próbował coś uwędzić, zetknął się z drewnem olchowym, doskonale się do tego nadającym. Świeże, mokre, przybiera intensywny, pomarańczowo-czerwonawy kolor. W wierzeniach ludowych spotykanych w różnych miejscach Polski przewijają się legendy o "potyczkach" staczanych przez Boga z diabłem. W zależności od regionu wierzono, że diabeł, uciekając to przed wilkiem, lisem czy samym archaniołem Michałem, wdrapał się na olchę, a krew brocząca z jego ran zabarwiła jej drewno. Inne wersje mówią, że krew ciekła z... urwanego ogona kozy, za który diabeł ją ciągnął albo że drewno zaczerwieniło się, gdy diabeł "obił swą babkę kijem".
Trzeba przyznać, że przy tłumaczeniu sobie prawideł rządzących tym światem, naszym przodkom fantazji nie brakowało
Fot. D. Dziektarz
#olsza #mity #legendy

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Pile, Lasy Państwowe
. ·
Żurawie uosabiają wiele wspaniałych cech.
Symbolizują w kulturze ludowej mądrość, wierność i długowieczność. Łączą się w pary na całe życie i są niezwykle stałe w uczuciach ❤❤
Przystępują do lęgów już w marcu, gdy często zdarzają się nawroty zimy 🌨❄❄ Wysiadujący ptak chroni jaja przed mrozem, ale sam jest narażony na wszelkie przeciwności pogody. Przybycie na lęgowisko para obwieszcza donośnym klangorem. Po spektakularnych tańcach godowych ptaki budują gniazdo, zwykle wśród bagien, moczarów lub olsów. Zarówno samiec, jak i samica wysiadują jaja młodych☺
Wymienione cechy dostojności i wzniosłości przypisywane są Żurawiom z powodu wysmukłych kształtów ciała i wytwornych ruchów ☺
fot. L.Jaworski