Nadleśnictwo Piwniczna, Lasy Państwowe Jedna z najokazalszych gąsie...

Janusz Lewicki @janusz-lewic…

4 November 2023

Nadleśnictwo Piwniczna, Lasy Państwowe

Jedna z najokazalszych gąsienic rodzimej entomofauny - trociniarka czerwica (Cossus cossus), potrafi osiągać długość do 10 cm.

Szkodliwość

Gąsienice trociniarki czerwicy (Cossus cossus) są niebezpiecznymi szkodnikami technicznymi i fizjologicznymi drzew liściastych. Występują na bukach, brzozach, klonach, jesionach, olchach, lipach, wierzbach, topolach, wiązach, a niekiedy również na drzewach owocowych – głównie jabłoniach i gruszach. Najczęściej porażają brzozy, wierzby, olchy, topole i jabłonie.

Larwy żerują na wilgotnym drewnie o wysokiej zawartości lekkostrawnych cukrów i białka, dlatego samice składają jaja tylko w żywych drzewach. Zagrożone są okazy w każdym wieku, zwłaszcza młode (również sadzonki) i słabo przyrastające. Silna inwazja gąsienic może doprowadzić do całkowitego zahamowania wzrostu, a następnie obumarcia drzewa. Porażone topole często łamią się pod naporem silnych wiatrów. Ponadto gąsienice drążące tunele w drewnie zwiększają ryzyko wystąpienia infekcji grzybowych. Zależność ta działa również w drugą stronę – substancje zapachowe obecne w żywicy porażonego drzewa przywabiają motyle.

Samice często składają jaja w okazach osłabionych przez choroby, ponieważ rozluźniona tkanka ułatwia larwom przegryzanie się przez drewno w celu przepoczwarzenia się. Gąsienice trociniarki czerwicy często występują razem z wonnicą piżmówką i zgrzypikiem twardokrywką. Konkurują o pokarm z koziorogiem dęboszem i krytoryjkiem olchowcem, wyniszczając populacje tych szkodników.

Gąsienica trociniarki czerwicy (Cossus cossus)
Trociniarka to jeden z największych motyli zamieszkujących Polskę. Ćma ta występuje na terenie całej Polski i Europy, nawet w dużych aglomeracjach. Preferuje lasy liściaste, parki i ogrody. Jej ubarwienie jest szaro-brązowe, a rozpiętość skrzydeł sięga 96 mm. Tułów i odwłok są pokryte włoskami. Jest to motyl aktywny w nocy, wabi go światło. Brunatno-czerwone gąsienice mogą dorosnąć nawet do 10 cm długości, jedzą wszystko co napotkają, głównie drewno drzew liściastych, chociaż potrafią zjeść także larwy innych motyli. Jaja samica składa w popękanej korze drzew, rozwój larw trwa od 2-4 lat. Przepoczwarzenie następuje wewnątrz chodnika wygryzionego w drewnie lub ziemi.

Gąsienica przechodzi przez 8 stadiów larwalnych i przeżywa dwie zimy zanim się przepoczwarzy. W pierwszym roku szkodnik żeruje w gromadzie tuż pod korą, w szyi korzeniowej drzew, a w drugim przenosi się w głąb pni i konarów, drążąc indywidualne korytarze. Jedna larwa potrafi wydrążyć tunel długi na 1 m. W maju drugiego roku larwa przemieszcza się pod powierzchnię kory i wygryza w niej otwór wylotowy. Następnie tworzy kokon z wiórek oraz przędzy. Proces przepoczwarzenia zachodzi zazwyczaj w żerowisku, 5-8 cm pod powierzchnią ziemi, choć niekiedy gąsienice schodzą nawet na głębokość dwóch metrów. Wylot motyli rozpoczyna się po upływie 2-6 tygodni – w czerwcu lub na początku lipca. Dorosły osobnik żyje około tygodnia.

Gąsienice trociniarki czerwicy są niebezpiecznymi szkodnikami drzew liściastych. Larwy żerują na wilgotnym drewnie o wysokiej zawartości lekkostrawnych cukrów i białka, dlatego samice składają jaja tylko w żywych drzewach. Występują na bukach, brzozach, klonach, jesionach, olchach, lipach, wierzbach, topolach, wiązach, a niekiedy również na drzewach owocowych – głównie jabłoniach i gruszach. Najczęściej porażają brzozy, wierzby, olchy, topole i jabłonie. Naturalni wrogowie gąsienic trociniarki czerwicy to dzięcioły, na motyle natomiast polują sowy i nietoperze. Ponadto wśród larw występuje zjawisko kanibalizmu.

Będąc na spacerze zobaczyłam tę gąsienicę. Przyznam, że początkowo wystraszyłam się, ale ciekawość była silniejsza i wzięłam ją do ręki. Jej otwór gębowy zakończony jest sporej wielkości żwaczkami. Dodatkowo gigantyczne rozmiary tego owada spowodowały, że poczułam się niepewnie. Dopiero w domu, podczas szukania jakichkolwiek informacji dowiedziałam się, że napotkane w parku stworzenie to gąsienica trociniarki czerwicy. Natura potrafi zaskakiwać w każdym momencie.

0 likes ↻ 0

0 comments