We use cookies and similar technologies to keep Wildlife Pulse secure and working properly, and — with your consent — to remember preferences such as display theme. Essential cookies run without consent. Learn more in our Cookie Policy.
Cookie settings
Choose which cookie and storage categories you allow. Essential cookies are required for the service and cannot be disabled.
Necessary
Always on
Login session, CSRF protection, security, and remembered interface language.
Preferences
Remember display theme (light/dark) in your browser.
Analytics
Visit statistics and usage measurement (Google Analytics), only with your consent.
Pleszka - kolorowy ptak wędrowny łudząco podobny do kopciuszka.
Pleszka (Phoenicurus phoenicurus) to piękny i barwny ptak. Jest na tyle oryginalna pod względem wyglądu, że niewprawieni obserwatorzy bardzo często biorą ją za jakiś egzotyczny okaz. Przy tym wszystkim pleszka jest łudząco podobna do innego ptaka z rodziny drozdowatych, czyli do kopciuszka. W Polsce ten wędrowny osobnik ma status ochronny.
Występowanie
Tego kolorowego ptaka można spotkać na terenie praktycznie całej Europy, w zachodniej Syberii, w Azji Środkowej oraz na Bliskim Wschodzie. We wrześniu, albo czasami też w październiku, odlatuje zimować do Afryki – na obszary na północ od równika, a poniżej Sahary – bądź na południe Półwyspu Arabskiego. Wraca zazwyczaj jeszcze na początku kwietnia, choć może dolatywać jeszcze w maju.
Charakterystyka
Pleszki są niewielkich rozmiarów – długość ich ciała wynosi ok. 14 cm. Ich waga zaś rozkłada się w granicach od 15 do 20 g. Najbardziej charakterystyczny jest samiec w szacie godowej. Wtedy też z wierzchu jest popielaty, brzuch ma białawy, ale za to jego pierś barwi się na jaskrawopomarańczowo, a ogon – na rdzawo lub czerwono. Do tego czoło i kreskę nad okiem ma białe, a policzki i gardło – czarne. Skrzydła z kolei mają jeszcze inny kolor, ponieważ są brunatne. Jesienią wszystkie te intensywne i mocno oddzielające się od siebie barwy stają się przytłumione, bo przysłaniają je jasne brzegi piór. Samice zaś z wierzchu są brunatnooliwkowe, a od spodu – brudnobiałe. Ich pierś jest zaledwie muśnięta pomarańczowym nalotem, ale o żółtym odcieniu. Ogon wygląda identycznie jak u samca. Młode z kolei są podobne do samic, ale u osobników płci męskiej już jesienią pod brązowymi końcami piór zaczynają rysować się przyszłe barwy godowe.
Gniazdowanie
Za odpowiednie dla siebie środowisko pleszki uznają właściwie wszelkie niezbyt cieniste zadrzewienia – lasy liściaste, mieszane, ogrody, sady, parki oraz – przykładowo w przypadku Polski – bory sosnowe. Najbardziej odpowiadają im w miarę wysokie drzewa oraz bujne krzewy, których się trzymają i rzadko zlatują na ziemię. Ich ulubionymi miejscami na zbudowanie gniazda są dziuple o bardzo szerokich otworach wejściowych, budki lęgowe, półbudki, nisze pod okapami budynków stojących w lasach lub parkach, a najrzadziej – szczeliny w budynkach.
Znalezienie najdogodniejszego miejsca przypada w udziale samcowi, który przylatuje z zimowiska wcześniej niż samica. Zajęcie rewiru oznajmia głośnym śpiewem. Następnie pojawia się samica, która zaczyna wyściełanie gniazda za pomocą piór i źdźbeł, a w jego warstwie zewnętrznej umieszcza liście.
Lęgi
Samica od połowy maja do końca czerwca może wyprowadzić od jednego do dwóch lęgów. Liczba znoszonych jaj zależy od jej wieku i od tego, czy to lęgi pierwotne, czy powtarzane. Okazuje się bowiem, że pleszka starsza niż jednoroczna może znieść więcej jaj, ale – paradoksalnie – z czasem będzie ich coraz mniej. To samo się tyczy zniesień powtórzonych – wtedy jaj może być nawet o połowę mniej. Ogólnie jednak samica znosi ok. 6–7 intensywnie turkusowych jaj, które samotnie wysiaduje przez ok. 2 tygodnie. W tym czasie jednak samiec cały czas znosi jej pożywienie. Po wylęgu młodymi opiekują się już oboje rodzice. Pisklęta przebywają w gnieździe kolejne dwa tygodnie, a po następnych dwóch stają się zdolne do opuszczenia rewiru rodziców. Śmiertelność dorosłych osobników sięga aż 60%, ale znane są ptaki z tego gatunku, które żyją prawie 10 lat.
Piegża (Sylvia curruca)...... to gatunek z rodziny pokrzewkowatych, który stosunkowo najlepiej czuje się w pobliżu ludzi. Ptaka tego można zatem spotkać w parkach, ogrodach, a nawet w żywopłotach w centrach miast. Mimo wszystko w Polsce jest on raczej średnio licznym ptakiem lęgowym i ma status ochronny.
Występowanie
Jako ptaki wędrowne piegże odlatują w okresie od sierpnia do września, a wracają w kwietniu lub maju. Ogólnie spotkać je można w umiarkowanej strefie klimatycznej Europy, a także na południu Skandynawii, oraz w środkowej i zachodniej Azji. Nie występują z kolei w Irlandii, Islandii, Hiszpanii i we Włoszech. W trakcie wędrówek przemieszczają się z kolei do środkowowschodniej Afryki, a populacje azjatyckie – do Indii czy Iranu. Warto zanotować, że podczas zimowania w Afryce może się znajdować nawet ok. 150 mln piegż (!).
Charakterystyka
Piegże dosyć ciężko od siebie odróżnić – zarówno samice od samców, jak i osobniki dorosłe od młodych. W tym pierwszym przypadku mamy do czynienia z ptakami niemal identycznymi, w tym drugim zaś jedyną cechą różnicującą są dwie zewnętrzne sterówki, które na końcach i przy krawędziach u dorosłych piegż są czysto białe, a u młodych – zaledwie lekko rozjaśnione. Długość ciała dorosłego osobnika to ok. 12–13 cm, a jego waga wynosi od 13 do 18 g. Co do cech ogólnych, to ptaki te wierzch ciała mają brązowoszary (zresztą tak samo jak skrzydła), głowę – szarą z ciemniejszymi pokrywami usznymi, spód zaś – brudnobiały, choć z śnieżnobiałym gardłem. Dziób z kolei jest krótki, ciemny, ale ma jaśniejszą nasadę. Piosenka śpiewana przez podgatunki zamieszkujące Europę to trajkoczący i głośny klekot brzmiący jak „tell-tell-tell”, a poprzedzony krótkim i zgrzytliwym trelem „niilililil”.
Gniazdowanie
Jak już wspomniano na wstępie, piegże nie są wybredne, jeśli chodzi o miejsca gniazdowania. Zasiedlają lasy, parki, ogrody, wszelkie zakrzewienia, uprawy leśne, plantacje malin, gąszcze rokitnika na plażach oraz strefę kosówki w górach. Gniazda umieszczają chętnie na wysokości 0,6–1,2 m w żywopłocie lub gęstym krzewie. Co ciekawe, gniazdo takie wygląda dosyć niedbale – zbudowane jest z łodyg i źdźbeł trawy, a wysyła się je włosiem. Często jego zewnętrzna część jest również pokryta pajęczyną, które niejako podtrzymuje ażurową konstrukcję.
Lęgi
Ponieważ piegże mają bardzo mało czasu na lęgi – z racji wczesnych odlotów i późnych przylotów – to nie zawsze udaje im się wyprowadzić dwa; często zatem poprzestają wyłącznie na jednym. Wyprowadzanie takiego lęgu ma wtedy miejsce od połowy maja do końca czerwca. Samica składa 5–6 białych lub kremowych jaj z brązowymi kropkami. Wysiaduje je ok. 12 dni i pomaga jej w tym samiec. Rodzice również wspólnie opiekują się potomstwem, dopóki to po mniej więcej 2 tygodniach nie opuści gniazda. Po tym czasie młode nie oddalają się wcale daleko, wręcz przeciwnie – siedzą rzędami pośród gęstych gałązek i za pomocą kontaktu głosowego proszą rodziców o pokarm, który jest im znoszony. Taka rodzina będzie się trzymała razem, dopóki nie odleci na zimowiska.
Czy wiesz, że…
Naukowa nazwa piegży odnosi się do rzymskiej opowieści o małym ptaku, który wychowuje nie swoje dzieci? Okazuje się bowiem, że piegża należy do grupy ok. 200 gatunków ptaków, w gniazdach których pasożytuje kukułka. Oznacza to, że bardzo często te najmniejsze ptaki wśród wszystkich pokrzewkowatych wysiadują obce jaja.
Żywienie
Głównym składnikiem diety piegży są owady i inne bezkręgowce. Latem i jesienią z kolei urozmaicenie stanowią jagody oraz czarny bez. Żer odbywa się w zwartym gąszczu gałązek i liści, przy których ptaki te poruszają się nadzwyczaj szybko. Gdy w trakcie tego procesu zostają wypłoszone, to uciekają najdalej na odległość ok. 10 m – ich lot jest wtedy szybki i falisty. Co jednak najciekawsze, już za krótką chwilę wracają one dokładnie w to samo miejsce.
wilk46wilk46
@wilk46wilk46
Beata Trocha
@beata-trocha
Semperitus
@semperitus
Wildlife Pulse
@wildlifepuls…
Janusz Lewicki
@janusz-lewic…
