Janusz Lewicki
@janusz-lewic…
Fundacja Primum
10 listopada - Dzień Jeża
Jeże jesienią część 3
Gniazda zapewniają jeżom ciepło i schronienie. Jednak jesienne wieczory bywają zimne, podobnie zresztą jak wiosenne. A wyjść coś zjeść trzeba. Każdy z nas zna uczucie, kiedy wychodzimy z ciepłego pomieszczenia na chłód – po jakimś czasie zaczynamy drżeć z zimna. To, czego doświadczamy to termogeneza drżeniowa podczas której jest wytwarzanie ciepło, które rozgrzewa organizm. Takie ogrzewanie jest jednak mało efektywne. Podczas drżenia, na skutek ruchu ciepło się przemieszcza i jego część jest bezpowrotnie tracona. Dlatego istnieje alternatywny sposób ogrzewania – termogeneza bezdrżeniowa. Jest ona możliwa dzięki brązowej tkance tłuszczowej, w skrócie nazywanej BAT. Ta tkanka jest szczególnie ważna dla jeży, ponieważ mają stosunkowo duży współczynnik przenikania ciepła, co wiąże się z dużą powierzchnią ciała w stosunku do masy ciała. Ale występuje również u innych zwierząt i ludzi. W uproszczeniu – brązowa tkanka jest dla jeży wewnętrznym grzejnikiem. Włącza się automatycznie, kiedy jeżowi robi się zimno. Przełącznikiem jest białko znajdujące się w komórkach BAT – termogenina. Każdy automatyczny włącznik można zaprogramować – i dokładnie tak samo jest z termogeniną i brązową tkanką tłuszczową. Wydajność wewnętrznego ogrzewania zmienia się nie tylko w ciągu doby, ale też jest zależna od pory roku.
Show more
10 listopada - Dzień Jeża
Jeże jesienią część 3
Gniazda zapewniają jeżom ciepło i schronienie. Jednak jesienne wieczory bywają zimne, podobnie zresztą jak wiosenne. A wyjść coś zjeść trzeba. Każdy z nas zna uczucie, kiedy wychodzimy z ciepłego pomieszczenia na chłód – po jakimś czasie zaczynamy drżeć z zimna. To, czego doświadczamy to termogeneza drżeniowa podczas której jest wytwarzanie ciepło, które rozgrzewa organizm. Takie ogrzewanie jest jednak mało efektywne. Podczas drżenia, na skutek ruchu ciepło się przemieszcza i jego część jest bezpowrotnie tracona. Dlatego istnieje alternatywny sposób ogrzewania – termogeneza bezdrżeniowa. Jest ona możliwa dzięki brązowej tkance tłuszczowej, w skrócie nazywanej BAT. Ta tkanka jest szczególnie ważna dla jeży, ponieważ mają stosunkowo duży współczynnik przenikania ciepła, co wiąże się z dużą powierzchnią ciała w stosunku do masy ciała. Ale występuje również u innych zwierząt i ludzi. W uproszczeniu – brązowa tkanka jest dla jeży wewnętrznym grzejnikiem. Włącza się automatycznie, kiedy jeżowi robi się zimno. Przełącznikiem jest białko znajdujące się w komórkach BAT – termogenina. Każdy automatyczny włącznik można zaprogramować – i dokładnie tak samo jest z termogeniną i brązową tkanką tłuszczową. Wydajność wewnętrznego ogrzewania zmienia się nie tylko w ciągu doby, ale też jest zależna od pory roku.
