We use cookies and similar technologies to keep Wildlife Pulse secure and working properly, and — with your consent — to remember preferences such as display theme. Essential cookies run without consent. Learn more in our Cookie Policy.
Cookie settings
Choose which cookie and storage categories you allow. Essential cookies are required for the service and cannot be disabled.
Necessary
Always on
Login session, CSRF protection, security, and remembered interface language.
Preferences
Remember display theme (light/dark) in your browser.
Analytics
Visit statistics and usage measurement (Google Analytics), only with your consent.
Wielkości Szpaka ale smuklejszy, ze stosunkowo długim ogonem i mocnym dziobem, brązowy od góry, od spodu płowobiały o żółtawym lub płowopomarańczowym odcieniu. Jest wiele racji w określeniu, że Trzciniak ma piwne oczy z wyraźną ciemną źrenicą i obrączką oczną oraz jasną brew, nogi są barwy szaro-brązowej. Samiczka i samiec nie różnią się wyglądem. Pisklęta mają pomarańczowo-żółte wnętrze dzioba, a język brązowy z żółtymi obrzeżeniami i podłużnymi czarnymi plamami. Takiego pisklaka rodzic na pewno nie pomyli z żadnym innym.
Jak rozpoznać Trzciniaka po głosie?
Trzciniak bywa nazywany „Słowikiem trzcinowisk”, ale jest w tym więcej ironii, niż podziwu dla jego głosu.
No, chyba że porównuje się wytrwałość koncertowania obu samców. Śpiew Trzciniaka jest bardzo głośny, wielosylabowy, skrzekliwy, ptak wydaje też głosy cmokania i wysokie, fletowe piski. Czasami mówi się o nim, że naśladuje głosem żabi rechot. Kiedy Trzciniak śpiewa z głębi trzcin, ma się wrażenie, że jego głos rozchodzi się stereofonicznie.
Często zagłusza przy tym inne ptaki trzcinowisk, a czasami narusza też ciszę nocną. Żebrzący głos piskląt przypomina odgłos drozda „kre” i jest dość cichy.
Gdzie i kiedy można zobaczyć Trzciniaka?
W bujnych trzcinowiskach nad jeziorami, rzekami i stawami. Koncertuje z wierzchołków rosłych trzcin, a w przerwach rozgląda się dookoła, jakby oczekiwał poklasku lub sprawdzał lokalizację konkurentów. Czasami śpiewa z gałęzi drzewa rosnącego w przybrzeżnym szuwarze, skąd ma jeszcze lepszy widok, a zerkając na okolicę, robi sobie toaletę i odpoczywa. Trzciniaki nie należą do ptaków nadmiernie płochliwych i w czasie, kiedy są w śpiewaczym transie, dają się obserwować z kilkumetrowej odległości. Są lubiane przez wędkarzy, którym towarzyszą swoim charakterystycznym głosem od wczesnego rana do późnego wieczora
Na lęgi do Polski Trzciniaki wracają tropikalnej Afryki na przełomie kwietnia i maja, kiedy trzcinowiska, często są jeszcze żółte i suche. Dopiero zielony kolor odrastającego szuwaru daje sygnał Trzciniakom, że już czas pomyśleć o gniazdach. Odlatują z końcem sierpnia i we wrześniu.
Podobno Trzciniaki intensywnie śpiewają również na swoich afrykańskich zimowiskach. Badania wykazały, że powodem są … ćwiczenia głosu i melodii przed sezonem lęgowym w Europie. Wiadomo, samiczki wybierają …
Trzciniak trzyma się najgęstszych płatów trzcin, możliwie blisko wody, a przemieszczając się między nimi porusza stojącymi łodygami, dzięki czemu można śledzić jego ruchy i kierunek wędrówki. Przeszukując szuwar w poszukiwaniu czegoś do zjedzenia, często zwiesza się głową w dół nad powierzchnią wody. Poluje też w wysokich trawach na obrzeżu wód i na gałęziach okolicznych drzew. Zjada głównie owady żyjące na źdźbłach trzcin i ich larwy – ważki, jętki, chruściki oraz pająki i inne bezkręgowce, np. ślimaki. Zbiera je również z powierzchni wody, a jak się trafi mały płaz – Trzciniak też nie odmówi.
Trzciniaki tworzą pary na okres lęgowy, ale zdarza się, że jeden samiec ma nawet 3 partnerki i każda oczekuje od niego np. pomocy w budowie gniazda. Gniazdo stanowi misternie spleciony, duży i głęboki koszyczek przymocowany do kilku pionowych łodyg trzciny. Wisi ono na wysokości od 10 do 100 cm nad lustrem wody. Wysokie brzegi tej konstrukcji zabezpieczają jaja i pisklęta przed wypadnięciem, kiedy wiatr szarpie i kołysze trzcinami. Wysiadujaca Trzciniakowa wręcz tonie w głębokim koszyku. Również Kukułka docenia zalety takiego gniazda i używa całego swojego sprytu, żeby tu właśnie podrzucić jajo. Trzciniaki zaciekle bronią gniazda i są na tyle duże i silne, że mogą dotkliwie podziobać Kukułkę. Czasami jednak wysiadują kukułcze jajo i to oboje.
Po ok. 2 tygodniach z 3-6 jaj złożonych w maju lub czerwcu, wykluwają się nagie pisklęta i pozostają w koszyczku przez kolejne 2 tygodnie (gniazdowniki). Gdy z niego wyjdą nie potrafią jeszcze latać, ale zręcznie wspinają się po łodygach trzcin. Rodzice dokarmiają je jeszcze przez 2-3 tygodnie. Jeśli Trzciniak ma więcej partnerek, to wszystkim pomaga w wysiadywaniu, ale pisklęta karmi najczęściej z jedną tylko samiczką.
Z kim łatwo pomylić Trzciniaka?
Z powodu koloru upierzenia Trzciniaka można pomylić z Trzcinniczkiem, który wygląda jak jego większa wersja, a do tego często bytuje w tym samym środowisku. Trzciniaki są jednak prawie jeszcze raz tak duże jak Trzcinniczki i zupełnie inaczej śpiewają. Chociaż Trzcinniczek zwykle trzyma się zewnętrznej części trzcinowiska, to i tak konkuruje o te same zasoby pokarmowe, mając więc za sąsiada Trzciniaka, woli poczekać ze swoim lęgiem do czasu, aż jego większy kuzyn przywita swoje pierwsze pisklęta. Z tego powodu, kiedy Trzciniaki odlatują na zimowiska na przełomie sierpnia i września, Trzcinniczki wciąż jeszcze karmią swoje podloty.
Jak wygląda Trzcinniczek?
Trzciniak w liczbach
Masa ciała 22–38 g
Rozpiętość skrzydeł 28–30 cm
Długość ciała 16–20 cm
Liczebność w Polsce ok. 185 tys
Status Objęty jest ścisłą ochroną gatunkową, zaklasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC)
Dzierzba gąsiorek – drapieżny zorro
Gąsiorek (Lanius collurio) jest najpospolitszym przedstawicielem rodziny dzierzbowatych występujących w Polsce. Jest to ptak nieco większy od wróbla; dymorfizm płciowy u gąsiorka jest silnie widoczny. Wierzch głowy i kark u samca są szare, grzbiet i wierzch skrzydeł jasnobrązowe, a spód ciała białoróżowy. Przez oko przechodzi czarna maska. Samica natomiast jest cała brązowa z wyjątkiem brzucha, który jest jasny i prążkowany. Brak również maski. Młode osobniki są podobne do dzierzby rudogłowej.
Bardzo charakterystyczną cechą u gąsiorków (jak również innych dzierzb i sokołowatych) jest tak zwany „sokoli ząb”, czyli wyrostek na dziobie, który pomaga w uśmiercaniu ofiar, gąsiorek jest bowiem drapieżnikiem. Poluje głównie na duże owady, ale nie gardzi również drobnymi ssakami (głównie gryzoniami), jaszczurkami czy małymi ptakami. Jeden ze zwyczajów tego ptaka może budzić grozę; gąsiorek często gromadzi swoje zdobycze w swego rodzaju „spiżarniach” nadziewając na kolce i ciernie upolowane zwierzęta.
Gąsiorek związany jest z otwartymi, suchymi, trawiastymi obszarami ze skupieniami gęstych krzewów. Gniazda zakładane są zwykle nisko w ciernistych zaroślach. W lęgu składa od 3 do 6 jaj. Oboje z rodziców opiekują się pisklętami, które w ciągu dwóch tygodni od wyklucia są w stanie wylatywać z gniazda.
Bozena Isia
@bozena-isia
Janusz Lewicki
@janusz-lewic…
Beata Trocha
@beata-trocha
