Janusz Lewicki

Nadleśnictwo Piotrków,Lasy Państwowe

Do Leśnego Ośrodka Rehabilitacji Zwierząt Nadleśnictwa Piotrków, trafił bocian ze strzaskanym skrzydłem. Sądziliśmy, że to nieszczęśliwy zbieg okoliczności. Zastanawiające tylko było to, że w ostatnim okresie nie było silnych wiatrów. Zaskoczeniem okazała się rana postrzałowa skrzydła i odłamki śruciny, które nasza Pani weterynarz wyjęła ze skrzydła. Niestety postrzał zniszczył staw " dłoni" lewego skrzydła i nie udało się go uratować. Nie możemy zrozumieć, dlaczego ktoś strzelał do ptaka???.

Nadleśnictwo Hajnówka, Lasy Państwowe

Nie w górach a górski
Prostoząbek górski Orthodicranum montanum
Mech tworzy zbite, zielone darnie. Rośnie na korze drzew iglastych i liściastych, na murszejącym drewnie i rzadko na leśnej glebie.
Na zdjęciu upodobał sobie stary, dębowy słupek, który dawno był częścią ogrodzonego pastwiska.
#wlesie #wterenie #mech #prostozabek

Nadleśnictwo Baligród, Lasy Państwowe

ROK BOTANIKI - W tym roku wegetacja jest nieco opóźniona i nieco później zakwitają ciemierniki czerwonawe. W naszym kraju jest roślina bardzo rzadką i spotkamy go tylko w Bieszczadach przy granicy ze Słowacją. Dalej na południe i wschód jest częstszy sięgając po Bałkany i Podole.
Ciemiernik czerwonawy (Helleborus purpurascens) Fot. Marcin Scelina
#las #flora #rośliny #ciemiernik #Helleborus

#Klecanki (Polistes spp.)
Słyszeliście, że klecanki należą do owadów, których użądlenie jest najbardziej bolesne, spośród wszystkich naszych żądłówek? Tak przynajmniej możemy wywnioskować z bardzo wielu popularnonaukowych serwisów, wg. których plasują się na 3 miejscu, w 4-stopniowej skali Schmidta. Przewyższają tym samym pszczołę miodną, a nawet szerszenia! O co chodzi z tą skalą, kim jest ten cały Schmidt i przede wszystkim, czy rzeczywiście tak jest, napisze pod koniec tego artykułu. Zanim jednak do tego dojdę, sprawdźmy najpierw jak wyglądają i ile gatunków żyje w naszym kraju.

Klecanki są zdecydowanie smuklejsze, niż pozostałe gatunki os. Szczególnie wąskie jest przewężenie między odwłokiem, a tułowiem i to zwraca na siebie uwagę. Poza tym, odwłok nie jest ścięty z przodu, jak ma to miejsce u osy pospolitej, czy dachowej. Pod względem ubarwienia, klecanki są oczywiście żółto-czarne, co jednak ciekawe, dość charakterystyczne są cztery, okrągłe plamki o żółtej barwie, które znajdują się w górnej części odwłoka. Pomiędzy samicami (zarówno królowymi jak i robotnicami) a samcami, występuje wyraźny dymorfizm płciowy. Objawia się on w ubarwieniu przodu głowy oraz oczu. Twarz samic jest żółto-czarna, oczy zaś mają jednolitą, czarną barwę. U samców cała przednia część głowy jest jasnożółta, oczy są natomiast po części zielonkawe, ale w odcieniu zbliżającym je do żółtej barwy.

Klecanki należą do rodziny osowatych (Vespidae), która dzieli się na trzy podrodziny: osy właściwe (Vespinae), do której zaliczają się dobrze znane osy i szerszeń, kopułki (Eumeninae), skupiające w sobie osy żyjące samotnie oraz klecanki (Polistinae). Przez długi czas w skład naszej entomofauny wchodziły trzy gatunki klecanek: Polistes dominula, Polistes nimpha oraz Polistes biglumis bimaculatus. W maju 2019 r. w Acta entomologica silesiana ukazał się jednak artykuł badaczy, którzy wykazali, że występuje u nas jeszcze jeden gatunek: Polistes albellus.

1. Ptaki te charakteryzują się naprawdę bogatym upierzeniem. Szczególnie samce należą do wyjątkowo kolorowych okazów – posiadają skrzydła czarno-żółte z biało-czarnymi pasami, brzuch kremowo-pomarańczowy, policzki są czerwone, a podgardle różowe. Samice są bardziej stonowane, ale również przyciągają uwagę otoczenia – posiadają zielono-brązowe skrzydła, a brzuch kremowo-pomarańczowy.

2. Ptaki te bardzo chętnie korzystają z pomocy ludzi – możemy zauważyć je jedzące pożywienie z karmników.

3. Ciekawym faktem jest to, że zięby wydają dziwne odgłosy tuż przed burzą – nazywane są one sformułowaniem 'wołanie o deszcz’. Część naukowców wiąże to z odczuwanym ze względu na spadek ciśnienia przed burzą niepokojem.

4. Zanim para ptaków założy gniazdo samice dokonuje sprawdzenia otoczenia. Dopiero gdy zaakceptuje daną lokalizację przywołuje śpiewem swoją partnerkę.

5. Młode samce uczą się śpiewu od swoich ojców powtarzając za nimi. Naukowcy odkryli, że ptaki, które w młodości nie miały styczności z dorosłym samcem mają bardziej ubogi repertuar niż pozostałe.

6. Zięby są gatunkiem ptaków, który wyjątkowo dużo śpiewa. Samiec w ciągu doby może śpiewać nawet 2 tysiące razy.

7. Za budowę gniazda odpowiedzialna jest samica. W zbudowanym przez siebie gniazdku składa ona jaja.

8. Zięby tak jak większość innych ptaków żywią się głównie owocami drzew i krzewów. Ze względu na dostęp do pożywienia żyją one głównie na lądzie.

9. Jaja zięby mają kolor niebiesko – zielony, ich powierzchnia nakrapiana jest bordowymi kropeczkami i niteczkami.

10. Zimą samce i samice rozdzielają się. Samce wybierają lokalizację bliską miejsc lęgowych, zaś samice wybierają wysunięte na południe tereny. Żyją one w tym okresie osobno.

Przystosowania ptaków do lotu
Najbardziej charakterystyczną cechą ptaków jest posiadanie skrzydeł. Pokryte są piórami, które nadają im opływowy (aerodynamiczny) kształt i zwiększają ich powierzchnię podczas lotu.

Pióra ptaków dzieli się na puchowe i konturowe – pokrywowe, lotki i sterówki. Pióra puchowe wraz z zawartym między nimi powietrzem tworzą warstwę, która chroni ptaka przed zimnem. Pióra pokrywowe przykrywają puch i utrudniają wymianę ciepła z otoczeniem. Lotki porastają skrzydła i formują ich powierzchnię nośną. Podobne do lotek sterówki są ułożone wachlarzowato na ogonie i służą do sterowania lotem, utrzymania równowagi oraz wytracania prędkości w trakcie lądowania.

Pióra konturowe składają się z osi pióra i chorągiewki. Część osi znajdująca się w skórze to dutka; pozostała część, pokryta chorągiewką, to stosina. Chorągiewka zbudowana jest z promieni, od których na boki odchodzą promyki wyposażone w haczyki. Haczyki promyków zachodzą na siebie, tworząc lekką, zwartą i elastyczną powierzchnię chorągiewki.

Oddychanie
U ptaków wymiana gazowa zachodzi w płucach zbudowanych z ogromnej liczby splątanych ze sobą cieniutkich rureczek. Dzięki temu posiadają one dużą powierzchnię wymiany gazowej. Jest to istotne, ponieważ lot wymaga bardzo wiele energii, a ta jest uwalniana w obecności tlenu. Do magazynowania powietrza służą worki powietrzne. Są to grubościenne zbiorniki wypełnione powietrzem i połączone z oskrzelami. Zmniejszają one ciężar właściwy ptaka.

Wentylacja płuc może zachodzić na 2 sposoby. Podczas chodzenia lub odpoczynku tłoczenie powietrza do płuc odbywa się dzięki rytmicznym ruchom klatki piersiowej, powodowanym skurczami mięśni międzyżebrowych. W czasie lotu klatka piersiowa jest usztywniona, ponieważ stanowi oparcie dla mięśni poruszających skrzydła. Gdy ptak unosi skrzydła, następuje wdech, powietrze dostaje się przez drogi oddechowe do płuc i worków powietrznych. Gdy skrzydła są opuszczane, następuje wydech. Wtedy zużyte powietrze wydostaje się z płuc, a powietrze zmagazynowane w workach powietrznych jest zasysane do płuc, natleniając krew. Mechanizm ten nazywamypodwójnym oddychaniem, ponieważ bogate w tlen powietrze przepływa przez płuca ptaka dwukrotnie, zarówno podczas wdechu, jak i wydechu.

Kliknij, aby uruchomić podgląd

Odżywianie ptaków
Ptaki wszystkożerne, jak szpaki, wróble, gawrony i kury domowe, żywią się różnymi rodzajami pokarmu. Kura zjada twarde ziarna zbóż i miękkie owoce , młode pędy, dżdżownice, owady, ślimaki, padlinę. Ponad 2/3 ptaków to drapieżniki. Orły, jastrzębie, myszołowy, a także sowy polują na drobne ssaki, rzadziej ptaki i gady. Są znakomicie przystosowane do łowów – np. sowy mają duże oczy, które mogą działać jak teleskop. Dzięki nim wypatrują ofiarę z powietrza i atakują znienacka, chwytając w ostre szpony i rozrywając zakrzywionym dziobem. Nury i pingwiny polują na ryby, ścigając je w toni wodnej. Drozdy żywią się ślimakami, zwłaszcza nagimi. Jaskółki i jerzyki w locie polują na owady. Kiwi i bekasy przeszukują podłoże w poszukiwaniu drobnych bezkręgowców. Dzięcioły wykuwają otwory w drewnie, by wydobyć owady. Padliną żywią się mewy i kruki. Kaczki i łabędzie odżywiają się, filtrując pokarm z wody. Gęsi skubią trawę i inne rośliny. Gile, szczygły i czyżyki żywią się nasionami roślin. W owocach lubują się szpaki, kosy i jemiołuszki (z gatunków krajowych).

Ptaki przyjmują pokarm w całości i przetrzymują go w wolu, gdzie ulega nawilżeniu i rozmiękczeniu. Do rozdrabniania pokarmu w większości przypadków służy ptakom żołądek mięśniowy, zawierający często celowo połykane kamyki.

UWAGA !!! DRASTYCZNE

Nadleśnictwo Dąbrowa, Lasy Państwowe

Ostatniej nocy w Płochocinie wilki zagryzły dwa psy.
Niepokojące jest to, że psy zostały zagryzione w obejściu gospodarskim, 30 metrów od budynku mieszkalnego.
Rolnik, który stracił swoje czworonogi ma duże obawy przed wypasem bydła na łąkach.
Jest to już drugi podobny przypadek na naszym terenie. Niedawno w Warlubiu wilki zagryzły psa praktycznie w środku miasteczka, również w obejściu.
Wilki traktują psy jako swoich konkurentów o pokarm na terytorium w którym panują.
Tam, gdzie pojawiają się wilki wszystkie wałęsające się po lasach i polach psy są przez nie eliminowane.
Po opisanych zajściach można wnioskować, że populacja wilka w regionie wzrosła. Kontakt wilka z człowiekiem będzie częstszy, naszW lesie ślady ucztowania wilków leśnicy spotykają często, zresztą same wilki spotykamy również coraz częściej.
Wilk jest mięsożercą i wytrawnym łowcą. Wykorzystuje wszelkie warunki na swoją korzyść. (ciągi komunikacyjne, ogrodzenia, gęsty las). Jelenie, daniele i sarny to jego główne menu.
Jeżeli idziecie do lasu z psem to zawsze na smyczy. Jeżeli spotkacie wilka, spokojnie się wycofajcie, aby go nie spłoszyć. On czuje się władcą terytorium po którym się porusza i będzie go bronił, gdy poczuje się zagrożony.e środowiska przenikają się - szczególnie na wsi.