Janusz Lewicki

Jeżurkowo Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt
9 godz.
·
Grubcio został znaleziony na Bielanach w Warszawie. Na pierwszy rzut oka potężny samiec jest w dobrej kondycji, niewielką inwazję świerzbowca powinniśmy szybko wyleczyć. Tylko, że mamy środek zimy. I chociaż zima wygląda jak późna jesień, jeże powinny hibernować. Gdy zima jest łagodna, a niektóre miejskie jeże mają stały dostęp do pokarmu (np. w miejscach gdzie dokarmiane są wolnożyjące koty), można się zastanawiać czy rzeczywiście potrzebują pomocy. Tyle, że nigdy nie można stwierdzić czy tak jest w konkretnym przypadku, a łagodna zima w każdej chwili może stać się prawdziwie mroźną zimą. Tak będzie w najbliższych dniach - temperatura spadnie poniżej 0 przez całą dobę, a noce będą bardzo zimne. Każdy aktywny jeż spotkany w warunkach zimowych wymaga pilnej pomocy

Lasy Państwowe
1 godz.
·
Pamiętaj, że Gromnica, to już zimy połowica, ale żadna też nowina, gdy dopiero się zaczyna...
Dziś Światowy Dzień Mokradeł️!
Olsy, łęgi, bory bagienne, torfowiska.
Dzikie i często niedostępne, lecz bardzo istotne dla różnorodności biologicznej i niestety bardzo wrażliwe na zmiany klimatyczne.
Chronią przed powodziami, stabilizują stosunki wodne w ekosystemie i łagodzą mikroklimat.
Fot. Maciej Chromy
#ŚwiatowyDzieńMokradeł #Wodawlesie #WorldWetlandsDay #GDOS, #GenerationRestoration, #ForWetlands

Lasy Państwowe
33 min ·
#lasdobrynawszystko
Wiele badań pokazuje pozytywny wpływ lasu, ale i poszczególnych drzew na nasze zdrowie i samopoczucie.
brzoza - pobudza krążenie i łagodzi napięcia mięśniowe - bardzo pomocna dla ludzi żyjących w ciągłym stresie,
buk - wzmaga koncentrację i twórcze myślenie, dlatego artyści bardzo lubią przebywać w otoczeniu buczyn,
dąb - wzmaga odporność organizmu na stres,
lipa - pomocna w depresji, przygnębieniu, działa uspokajająco,
jesion - polecany dla ludzi zniechęconych życiem,
wiąz - ma pozytywny wpływ na osoby nadpobudliwe i sfrustrowane,
jodła - na dolegliwości trawienne o podłożu nerwicowym,
sosna - dodaje energii i ułatwia koncentrację.
fot. S. Dedes

Nadleśnictwo Przedborów, Lasy Państwowe
2 godz.
·
#GumaDoŻuciaVSŻywica #światowydzieńgumydożucia #ŻywicowaGumaDoŻucia #gumadożucia #dobrezlasu
Dziś dzień gumy do żucia, a że gumy do żucia pochodzą z lasu... to dziś podejmiemy temat niezwykle zdrowych żywicznych gum do żucia.
Starożytni Grecy żuli żywicę z drzewa gumowego, bądź mastykowego, by odświeżyć oddech, bądź oczyścić zęby .
Majowie żuli gumę z sapodilii, a Indianie z żywicy świerkowej.
Pierwsza guma do żucia produkowana była ze świerka.
Wyprodukował ją Amerykanin John Curtis w 1848 r. Zdarzało się, że w pierwszych gumach znajdowano igły świerkowe , co na pewno dodawało wrażeń żującym "gumę". Później zaczęto ją ulepszać i próbowano produkować gumy w konkretnych smakach i zapachach.
Wiliam Finley Semple opatentował gumę do żucia w 1869 r. w stanie Ohio.
Od 1906 r. eksperymenty nad gumami pozwoliły zmniejszyć jej lepkość i można było od tego czasu nadmuchiwać z niej balony
Do dziś dnia praktykuje się żucie żywicy w niektórych mniej rozwiniętych częściach globu np. na Syberii.
Jak zrobić gumę do żucia Sposób jest banalny.
Zbieramy zaschniętą żywicę (nie klejącą) i zaczynamy żuć. Po chwili z masy powstanie „wyrzuta” współczesną gumę do żucia.
Nie trzeba nic do żywicy dodawać.
Jeśli poddamy pod wątpliwość czystość naszej żywicy, wystarczy zanieczyszczoną wrzucić do gotującej wody.
Gdy żywica wypłynie na zewnątrz, zbieramy to, co wypłynęło. I mamy ją gotową do użycia.
Żywica z naszych sosen, czy świerków ma mocno żywiczny smak. Nie smak jest tu jednak najważniejszy ️Taka guma oczyszcza zęby, zabija szkodliwe bakterie oraz poprawia ukrwienie dziąseł.
Jarosław Tomczak

Lasy Państwowe

Jak na północy zima, to na południu wiosna. Jak na południu dosypie tak, że drzewa się łamią, to okazuje się, że ci z centrum już powoli zapominają, jak śnieg wygląda...
Chyba nie doczekamy dogodnego dla wszystkich momentu na publikację tej infografiki, więc łapcie i korzystajcie (kto może) lub zapiszcie sobie i wyglądajcie śniegu!
Bo to właśnie śnieg pozwala nam łatwo odszukać zwierzęce dukty i tropy. Te, choć na pierwszy rzut oka są bardzo do siebie podobne, szybko rozszyfrujemy dzięki kilku praktycznym wskazówkom. Dzięki tej infografice poradzimy sobie także przy braku śniegu, jako że prócz śladów łap czy kopyt często możemy trafić choćby na... odchody, które są równie przydatne w identyfikacji gatunkowej ich właścicieli
Po więcej leśnych infografik przygotowywanych na każdą porę dnia i roku zapraszamy tutaj: https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/infografiki
#LeśnaCiekawostka #Tropy #Survival #Bushcraft

Gdy myślimy o zwierzęcych architektach i budowniczych, od razu przychodzą nam na myśl tacy mistrzowie jak ptaki, bobry, krety lub niektóre owady.

Jeże nie są zaliczane do tej kategorii. Powszechnie uważa się, że najbardziej niebezpieczny dla ich życia okres, czyli zimę, spędzają pod nieuformowaną kupą liści słabo chroniącą przed zmianami temperatur.
Zanim jednak ocenimy gniazda jeży i miejsca, gdzie je budują, musimy zdać sobie sprawę z faktu, że umiejętności zwierzęcych architektów bądź majstrów budowlanych mają kluczowe znaczenie dla ich przeżycia. Bez znaczenia jest fakt czy myślimy o prostym gnieździe, czy też o wyrafinowanych konstrukcjach – każdy z tych domów ma chronić mieszkańców przed wrogami i szkodliwymi wpływami środowiska, takimi jak trzaskające mrozy lub palący skwar. W codziennej walce o byt może się więc zdarzyć, że to właśnie sztuka budowlana rozstrzygnie o przetrwaniu tego, a nie innego gatunku. Historia jeży to miliony lat ewolucji. W tym czasie doskonaliły sztukę budowania gniazd, których właściwości zapewnią im bezpieczeństwo i szanse na przetrwanie.

Jeże budują kilka rodzajów gniazd:

proste gniazda letnie, które zapewniają im odpoczynek w ciepłe dni i są jedynie płytkim zagłębieniem przykrytym trawą lub liśćmi;
gniazda lęgowe, w których samice wychowują potomstwo;
gniazda hibernacyjne, których konstrukcja decyduje o przetrwaniu budowniczego.
Prawdopodobnie lekka architektura gniazd letnich przesądziła o postrzeganiu wszystkich jeżowych gniazd jako przypadkowych i mało solidnych. Nic bardziej mylnego. Już gniazda lęgowe są dużo solidniejsze i zbudowane podobnie do zimowych gniazd hibernacyjnych. Trudno je odnaleźć i zobaczyć, bo taki jest zasadniczy cel, w którym zostały zbudowane – zabezpieczenie rodziny przed drapieżnikami. Jeśli ginie jeżowa mama, głodne jeżątka opuszczają gniazdo i szukają ratunku na zewnątrz. Osoby, które znajdują maluchy z reguły nie odnajdują gniazda. W rzadkich przypadkach, gdy gniazda lęgowe były przypadkowo rozkopane, znalazcy opisywali je jako kuliste, czasami nawet dwukomorowe.

Głównym materiałem budowlanym są suche liście, a grubość ściany wokół komory głównej może wynosić nawet 20 centymetrów.

Ściany gniazda mają budowę warstwową, a materiał budulcowy jest ułożony dachówkowato. Tak ułożone liście zapewniają nie tylko wodoodporność. Ścisłe upakowanie wielu warstw powoduje, że komora gniazda jest podobna do wnętrza termosu. Jej złożone ściany zapobiegają wyrównywaniu się temperatury pomiędzy wnętrzem i środowiskiem zewnętrznym co powoduje, że gniazdo zabezpiecza jeża tak przed niską, jak i wysoką temperaturą. Im więcej warstw, tym lepsza izolacja i bardziej stabilna temperatura w gnieździe.

Jeże nie mają wyraźnych preferencji, jeśli chodzi o gatunek drzew z których pochodzą liście – tylko w niektórych przypadkach obserwowano, że niektóre z liści były systematycznie pomijane i niewykorzystywane. Co więcej zdarza się, że jeże wykorzystują wszystko co znajdą – gazety, jednorazowe plastikowe torby, a nawet folię strech do budowy swoich gniazd.

Proces budowania gniazda (za Reeve, 1994) – ( 3 fotka wykonana rysikiem )

Stos liści zgromadzonych pod gałęziami jeżyny.
Ruch obrotowy jeża wewnątrz stosu powoduje, że liście stają się ciasno upakowane i regularnie zorientowane. Rozrzucaniu liści na zewnątrz zapobiega nacisk gałęzi jeżyny, które stanowią zewnętrzne ograniczniki konstrukcji.
Hibernujący jeż

Po wybraniu miejsca na gniazdo jeż zbiera materiał w okolicy i znosi je w wybrane miejsce, układając stosik materiału. Część budulca wpycha do środka, formując komorę. W ten sposób kula powiększa się we wszystkich kierunkach, częściowo zagłębiając się w podłoże. Jeże budują gniazda pod osłoną krzaków lub innych obiektów, co powoduje, że liście znajdujące się na górze nie ulegają rozproszeniu. Zewnętrzny nacisk na kulę gniazda i wewnętrzny nacisk jeża powoduje, że ściany z liści przybierają zwartą, warstwową strukturę, dzięki której gniazdo staje się odporne na wilgoć, zmiany temperatury i gnicie.

Warto zauważyć, że zimowe gniazda utrzymywały swoją strukturę i właściwości przez ponad rok, mimo że w normalnych warunkach liście rozkładają się w krótszym czasie.

Jeże cieszą się chyba największą sympatią wśród dzikich ssaków. Ludzie chętne zapraszają jeże do swoich ogrodów, a jednocześnie ich potrzeby dotyczące wyboru miejsca schronienia i źródeł naturalnego pożywienia są bardzo niedoceniane. Tereny na których jeże występują są zmieniane przez ludzi, co powoduje ograniczenie dostępności dobrych miejsc oraz materiałów do budowy bezpiecznych gniazd. Brak naturalnych materiałów powoduje, że jeże zmuszone są do wykorzystywania ludzkich odpadów o nieznanej przydatności do zbudowania gniazda

Przyczyną niepowodzeń hibernacyjnych i wybudzania się jeży jest nie to, że są kiepskimi budowniczymi i budują gniazda nieodporne na zmiany temperatury. Jeże przetrwały miliony lat i wiedzą jak przetrwać niekorzystny dla nich czas.

Przyczyną niepowodzeń jest działalność ludzi, którzy zabrali jeżom miejsce i materiały do budowy schronień. Nie do końca wiemy w jaki sposób jeż wybiera miejsce do budowy gniazda, ani czym się kieruje wybierając liście określonych gatunków. Nie jesteśmy więc w stanie w pełni zrekompensować jeżom wyrządzonych szkód. Dlatego tak ważne jest zapewnienie im jak największego obszaru, w którym mogą zakładać gniazda przez montowanie przejść dla jeży i tworzenie jeżowych autostrad oraz pozostawianie dzikich fragmentów z lokalną roślinnością.

Małgorzata Jaworska-Szwed
Pauly Andersson

Pauly Andersson prowadzi szpital dla chorych, rannych i osieroconych dzikich jeży w Hampshire, Wielka Brytania – Hedgehog Cabin. Jest niekwestionowanym jeżowym autorytetem. Warto zajrzeć na stronę pełną wiedzy o jeżach Hedgehog Cabin lub zaobserwować Hedgehog Cabin na Twitterze Hedgehog Cabin (@HedgehogCabin) / Twitter

Bieszczady.pl jest w: Myczkowce Zapora.
28 min · Solina, województwo podkarpackie ·
W zimowej sceneriiSerce wykonane z czerwonych krzewów, zdobiące pasmo Suche Berdo, znajduje się w Myczkowcach
Krzewy zasadził mąż po śmierci żonyTen symbol miłości opowiada romantyczną historię zakochanych w sobiePolki i Indonezyjczyka, którzy zamieszkali w Bieszczadach i otworzyli tutaj hotel dla turystów

Nadleśnictwo Przedborów, Lasy Państwowe

#Gil #ZimoweAkrobacje #SkrzydlaciPrzyjaciele #LeśnyBudzik
Sezon na gile trwa
W każdym języku słowo gil brzmi inaczej, a polskie nazwy własne są dość stare. Nie wiadomo natomiast, czy odnieść je do francuskiego imienia Gilles, łacińskiego Aegidius, co my spolszczyliśmy do Idziego. Gil Blas to postać z francuskiej literatury (u nas "Przypadki Idziego Blasa"), a Gil to imię z "Parad" Jana Potockiego.
XVII-wieczne przysłowie mówiło: "Lepszy gil niż motyl , chociaż obaj ptacy 🕊".
U Jarosza Morsztyna, w powieści o królewnie Banialuce występują świszczące gile, natomiast Adam Mickiewicz w "Panu Tadeuszu" pisze o stadach "gilów, siewek i szpaków", a także o "gilu, który siedział na wierzchu zegaru" (czyli o takim rodzaju zegara🕰 - kukułki)...
Baśka od Henryka Sienkiewicza przezywa gilem Nowowiejskiego ("Gil przyleciał") - zapewne ze względu na jego czerwoność.
Dzieci powtarzały u Konopnickiej: "A dzień dobry, panie Gilu, jak się mają dzieci Czy pan Gil tu śpiewać przyszedł, czy zamiatać śmieci" i wierszyk dzięcięcy "Gdy na tobie wróbla skórka, nie strój się w gilowe piórka".
Od mrozu czerwieniały nosy - tę czerwoność nazywano gilem, a na mróz 🌡❄ mówiono jarmark na gila. Łapano gila za nos, a potem do nosa. Później gil się przeniósł pod nos. Takie gile charakteryzowały smarkaczy - zółtodziobów, więc i o nich gile mówiono.
W gwarze przestępczej gil to młodociany przestępca, u szulerów to była "znaczona karta", a kolejarze mówili tak na zawiadowcę stacji - pewno z racji czerwonej czapki...
Gil (Pyrrhula pyrrhula)- nazwa naukowa pochodzi z greki i oznacza kolor ogniście czerwony.
W książeczkach dziecięcych gile nazywa się zimowymi gośćmi, są to jednak dość liczne ptaki lęgowe, które preferują zaciszne bory z domieszką świerka. Zimą dają się łatwiej zaobserwować i pojawiają się w ogrodach. Zdarza się, że zajmują wysokie jałowce, czy tuje.
Gniazdo gila wysłane jest mchem, drobnymi korzonkami i włosiem. W podstawie gniazda wbudowane są świerkowe patyczki.
Samica składa zwykle pięknie niebieskich jaj i wysiaduje je dni. W tym czasie jest karmiona przez samca. Po dwóch tygodniach pisklęta opuszczają gniazdo, ale jeszcze dość długo zostają pod opieką rodziców - przede wszystkim samca.
Ciekawostką jest fakt, że w populacji występuje nadmiar samców. Na jedną samicę przypada dwóch. Nic więc dziwnego, że nie wszystkie samce mogą przystąpić do lęgów. Tacy kawalerzy śpiewają najbardziej wytrwale, ale - z nieznanych powodów - widuje się ich dość rzadko.
Gile nie znoszą samotności. Obserwacje niemieckich ornitologów dowodzą, że młodym gilom nie robi różnicy płeć drugiego gila, z którym się zaprzyjaźniają. Natomiast gdy są starsze - wyraźnie składają się z par heteroseksulnych.
Przy odrobinie szczęścia wczesną wiosną można usłyszeć śpiew gila... Jeśli nie chcesz czekać do wiosny, to klikając w komentarz poniżej posta możesz posłuchać gila...
Dieta gili w ciągu roku bardzo się zmienia, ale jej podstawą są zawsze nasiona dziko rosnących roślin, a wiosną także ich pączki. Uwielbiają nasiona świeżo dojrzałe, ale gdy nadarza się okazja bardzo chętnie zjadają małe pająki🕷🕸🕷.
W Europie odnotowano wśród gili gynadromorfizm. Zjawisko to polega na jednoczesnym rozwoju jajnika i jądra u jednego osobnika.
Połowa ptaka jest czerwona, a połowa szara
fot. T. Dziedzic "Zimowe akrobacje"
Pixabay

Nadleśnictwo Przedborów, Lasy Państwowe
https://www.youtube.com/watch?v=ltzhV-j86DU

Lasy Państwowe
30 min ·
#leśneznaki
Kolejna partia oznaczeń, tym razem na tapecie znaki dotyczące szeroko pojętej ochrony lasu.
Białe litery "JP" (jesienne poszukiwania) z numerami wskazują granice tzw. partii kontrolnych jesiennych poszukiwań pierwotnych szkodników sosny. Taki zabieg służy do oceny zagrożenia drzewostanów sosnowych przez szkodniki.
Literą "E" (wielkości około 20 cm) zaznaczamy drzewa biocenotyczne, w tym dziuplaste, czy o nietypowym pokroju lub z nietypowymi formami morfologicznymi np. szyszek, kory, gałęzi czy drzewa wyraźnie wyróżniające się wiekiem lub rozmiarami w stosunku do innych drzew na tym terenie. Drzewa takie pozostawia się w celu zwiększenia różnorodności biologicznej.
Litera „K”, kreska, bądź „KE” informuje, iż turysta jest na granicy kępy ekologicznej, czyli fragmentu starodrzewu pozostawionego do naturalnego rozkładu. Tak pozostawiana kępa, to także miejsce schronienia zwierząt. Przyczynia się również do zróżnicowania struktury nowego drzewostanu, zapewniając obecność mikrosiedlisk zasiedlanych przez wiele gatunków owadów. Z czasem jest źródłem martwego drewna w różnych postaciach: stojącego, leżącego, martwych konarów czy obłamanych gałęzi, miejscem bytowania wielu mikroorganizmów, owadów i grzybów.
fot. K. Jańczuk, A. Kiszczak

Lasy Państwowe
1 dni
·
#CoSięNosi
Wydra, jak i bóbr, jako że dużo czasu spędza w zimnej wodzie, musi mieć równie ciepłe i odporne na przemoczenie futro
W przeciwieństwie jednak do bobra, ten rezolutny przedstawiciel łasicowatych jest wziętym drapieżnikiem, szczególnie lubującym się w rybach. Doskonale pływa, w charakterystyczny sposób wyginając przy tym ciało razem z długim, grubym ogonem, przez co sposobem poruszania się nieco przypomina wtedy węża.
Ale to wszyscy przecież wiemy Warto więc odnotować historyczną ciekawostkę, o której już pewnie nie wszyscy słyszeli. Otóż słynny kronikarz - Jan Chryzostom Pasek, w swoich "Pamiętnikach" spisanych w XVII wieku, wspomina o swoim ulubionym zwierzątku, a mianowicie... oswojonej wydrze imieniem "Robak".
Ta ponoć spała z nim w jednym łóżku, pilnując by nikt zanadto się nie zbliżał. Gdy Pasek nieco zaniemógł po wypiciu alkoholu, dreptała mu po piersi aż się nie obudził, a tak była nauczona czystości, że potrzeby załatwiała do podstawionej skorupki, nie brudząc pościeli Na komendę "Robak! trzeba mi ryb dla gości, hul w wodę!" wynosiła ponoć ze stawu szczupaki.
A wszystkiego nauczyła się od psa Pana Paska, z którym jako jedynym się lubiła
Choć ciężko powiedzieć na ile historia Robaka jest prawdziwa, a na ile ubarwiona na potrzeby Pamiętników, to samo istnienie tej wydry zdają się potwierdzać także inne źródła.
Oczywiście nie próbujcie powtarzać wyczynów Jana Chryzostoma! Wydry są zwierzętami chronionymi i dzikimi, w związku z czym nie należy ich w żaden sposób niepokoić. Poza tym, na pewno nie macie psa takiego, jak miał Pan Pasek
#wydra #sierść #JanChryzostomPasek

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Lublinie
5 godz.
·
#tajemnicelasu
Drewno martwych drzew to:
bank różnorodności biologicznej,
wzór do obserwacji naturalnych procesów zachodzących w przyrodzie,
ważny element ekosystemu leśnego.
Drzewa i rozkładające się drewno stanowią ostoje i siedliska tysięcy leśnych organizmów:
roślin naczyniowych
owadów
płazów
gadów
bakterii
grzybów
glonów
porostów 🪸
mięczaków
ptaków
drobnych ssaków🐿.
#martwedrewno #ochronaróżnorodnościbiologicznej #różnorodnośćbiologiczna #przyroda #las #natura
Fot. Anna Sawicka