Janusz Lewicki

ZAWIESZKI I KULE TŁUSZCZOWE – zrób sam smakołyki dla ptaków

Przygotowanie przysmaków dla ptaków jest bardzo proste, nie wymaga również zgromadzenia wielu składników. Do pomocy w ich przygotowywaniu możemy zaprosić dzieci. Wspólne przygotowywanie takich zawieszek zapewni nam nie tylko niezłą zabawę, ale ma także aspekt edukacyjny.



ZAWIESZKI Z ZIARNA DLA PTAKÓW

Do wykonania zawieszek z ziarna dla ptaków potrzebne będą:

– gotowa mieszanka ziaren dla ptaków (1,5 szklanki)

– paczka żelatyny

– szklanka gorącej wody

– garnek lub miska

– foremki do wykrawania ciastek

– słomka

– opcjonalnie papier do pieczenia

– sznurek lub wstążka

1/ Do miski wsypujemy paczkę żelatyny, zalewamy ją szklanką gorącej wody. Mieszamy żelatynę

z wodą, odstawiamy na kilka minut do momentu, aż będzie ona nadal płynna, ale już nie gorąca.



2/ Następnie do miski z rozpuszczoną żelatyną wsypujemy ziarno, tak aby uzyskać gęstą masę. Do gotowej mieszanki ziaren dla ptaków dosypałam dodatkowo ziarna słonecznika, jednak nie jest to obowiązkiem.

3/ Całość dokładnie mieszamy i zostawiamy do przestudzenia na około pół godziny.



4/ W międzyczasie możemy wyłożyć blachę do pieczenia papierem zaś foremki wysmarować od środka olejem roślinnym.



5/ Foremki wypełniamy przestudzoną mieszanką ziaren i żelatyny.

Nie przejmuj się jeśli z foremek zacznie wypływać żelatyna. Po stężeniu wystarczy ją odciąć od foremki.

6/ Wypełniając foremki mieszanką ziaren pamiętajmy o umieszczeniu kawałka słomki w pobliżu krawędzi foremki. Dzięki temu później będzie nam łatwiej przewiązać tasiemkę w zawieszce.



7/ Wkładamy blachę do lodówki na około 1 godzinę lub do czasu aż mieszanka ziaren z żelatyną całkowicie zastygnie.



8/ Po stężeniu żelatyny delikatnie wypychamy z foremek nasze zawieszki. Wyciągamy z nich fragmenty słomek, a przez powstałe dziurki przewiązujemy sznurek lub wstążkę. Gotowe.

KULE TŁUSZCZOWE

Do wykonania kul tłuszczowych potrzebne będą:

– smalec (niesolony) – jedna kostka

– gotowa mieszanka ziaren dla ptaków

– siatka po warzywach (z dużymi oczkami) lub myjka kąpielowa

– miska

– sznurek

1/ Przed rozpoczęciem pracy kostkę smalcu kładziemy np. na grzejniku, stanie się on wówczas bardziej miękki i plastyczny. Smalec przekładamy do miski.



2/ Do smalcu dosypujemy mieszankę ziaren dla ptaków (najlepiej metodą „na oko”). Konsystencja uzyskanej mieszaniny powinna być dość gęsta.

3/ Dokładnie mieszamy ziarna z lekko ogrzanym smalcem.



4/ Z powstałej masy formujemy kule, które następnie pakujemy w plastikową siatkę np. po warzywach. Zamiast takiej siatki możemy wykorzystać pociętą na kawałki myjkę kąpielową lub elastyczną siatkę do pieczenia mięs.

5/ Kulkę zawiązujemy sznurkiem z obydwu stron. Gotowe.





Wykonanie zarówno zawieszek, jak i kul tłuszczowych zajęło mi naprawdę niewiele czasu, przysmaki pięknie prezentują się w przydomowym ogródku wabiąc coraz to większe grono ptaków.

Pamiętajcie jednak, że dokarmianie ptaków kończymy wraz z nadejściem wiosny (przed końcem kwietnia). Wynika to z szeregu czynników, m.in. zaburzania naturalnych instynktów zwierząt oraz ich przejadania się.

Autor: Izabela Woźny – instruktor terapii zajęciowej w pracowni introligatorskiej WTZ „Misericordia”.

Jak wygląda jemiołuszka?
W naukowej nazwie Bombycilla nie znajdziemy jemioły, która jest jednym z ulubionych przysmaków jemiołuszki. Jemiołuszka należy do wędrownych gatunków występujących w Polsce jesienią i zimą. Zwierzę możesz spotkać na terenie całego kraju, lecz nie zawsze w miastach. Dowiedz się, jak wygląda ten wyjątkowy okaz, który wzbudza duże zainteresowanie nie tylko wśród ornitologów. Zapraszamy do zapoznania się z opisem niesamowitego skrzydlatego gościa!

Ptaki z rodziny jemiołuszek
W Polsce możemy spotkać jemiołuszkę zwyczajną, która występuje również na terenie północnej Europy i Azji. Pokrewnymi gatunkami ptaka są dwie odmiany. Zwierzęta z tej rodziny wyglądają podobnie, jednak różnią się od siebie kolorem upierzenia. Liczebność gatunków pojawiających się w naszym kraju w poszczególnych latach może się znacznie różnić.

Cechy charakterystyczne jemiołuszki
Ptak ma specyficzny wabiący głos, który można usłyszeć w słoneczne dni. Piękny śpiew wyróżnia go spośród innych skrzydlatych przyjaciół. Kolejną charakterystyczną cechą jemiołuszki jest jej czub. Głowę tego zwierzęcia ozdabia brązowoszary pióropusz. Dzięki niemu wygląda ono zjawiskowo i przyciąga wzrok ludzi. Co ciekawe, miękkość upierzenia tego zwierzęcia porównywalna jest do jedwabiu, szlachetnej wschodniej tkaniny.

Płeć a wygląd jemiołuszki

Przedstawiciele obu płci wyglądają podobnie. Mają prawie jednakowe ubarwienie, które można rozróżnić tylko z bliska. Samce mają większą i intensywniej czarną plamę na podbródku. Z kolei samice wyróżniają węższa żółta pręga na ogonie i mniej wyraźne znaczenia na skrzydłach. Ciekawostką jest fakt, że preferują one związki ze starszymi osobnikami charakteryzującymi się większą ilością czerwonych końcówek na piórach skrzydeł.

Wymiary ciała jemiołuszki

Ptak, który nie boi się sąsiedztwa człowieka, ma wielkość porównywalną do rozmiarów szpaka zwyczajnego. Jeśli zastanawiasz się, jak dokładnie wygląda jemiołuszka, już spieszymy z odpowiedzią. Zwierzęta te mają krępą sylwetkę, krótki ogon oraz zaostrzone skrzydła. Ich waga wynosi średnio 55 g. Długość ciała osiąga od 19 do maksymalnie 23 cm, natomiast rozpiętość skrzydeł to około 33 cm.

Kolor jemiołuszki zwyczajnej

Oczy tych zwierząt są ciemnobrązowe, nogi ciemnoszare, zaś dziób jest głównie czarny. Jemiołuszki mają jedne z najbardziej imponujących ozdób pośród ptaków – są nimi zakończenia lotek drugiego rzędu. Wyglądają zdumiewająco dzięki swojej czerwonej barwie, która pochodzi od karotenoidów występujących w spożywanych owocach, również podczas pierzenia. Barwniki te występują w owocach jemioły, dzikiej róży, a także jarzębiny.

Wygląd jemiołuszki w zależności od etapu rozwoju

Młode osobniki tego gatunku wyglądają nieco inaczej niż dorosłe ptaki. Są one znacznie ciemniejsze i mają bielszy spód ciała. U niedojrzałych jemiołuszek można zaobserwować brak czarnego podgardla. Zwierzęta na wcześniejszym etapie rozwoju posiadają zaledwie kilka czerwonych końcówek na skrzydłach i mniejszą maskę. Niektóre samce po osiągnięciu trzeciego roku życia – zdecydowanie rzadziej samice – wyposażone są w zrogowaciałe czerwone zakończenia lotek drugiego rzędu również na sterówkach ogona.

RANIUSZEK

Raniuszek to ptak niezwykły i to pod wieloma względami. Już sam wygląd trudno uznać za typowy dla ptaków gniazdujących w Polsce; budzi raczej skojarzenia z ptakami egzotycznymi. Często się zdarza, że gdy ktoś zobaczy raniuszka, to uważa, że jest to egzotyczny ptak hodowlany, który uciekł komuś z klatki. Tymczasem populacja raniuszków w Polsce jest dość liczna, a w czasie przelotów można obserwować stada liczące nawet ponad 100 osobników. Inną niezwykłą cechą, którą może się pochwalić raniuszek, jest budowa kunsztownego gniazda w postaci wydłużonej kuli z bocznym wejściem. Kula (a właściwie elipsoida) jest upleciona niemal wyłącznie z mchu, z zewnątrz jest sprytnie maskowana porostami, kawałkami kory i oprzędami owadów, zaś w środku bardzo obficie wyścielana puchem. Niezwykły jest też sposób w jaki raniuszek pozyskuje ów puch. Mianowicie odwiedza… miejsca gdzie krogulec oskubuje z piór swoje ofiary. Tym samym naraża się na niebezpieczeństwo, że sam zostanie przez krogulca pochwycony.

Raniuszek jest ptakiem bardzo małym. Wprawdzie długość jego ciała jest mniej więcej taka sama jak długość ciała najpopularniejszej z naszych sikor, czyli bogatki, jednak u raniuszka około 60% tej długości stanowi ogon. Więc masa ciała, wynosząca 7 – 10 g, jest o połowę mniejsza od masy ciała bogatki.

Kolejną niezwykłą cechą raniuszka jest fakt, że samica składa aż 12 jaj, a odnotowano lęgi, w których liczba złożonych jaj wynosiła 16! Jest zupełnie niepojęte w jaki sposób kilkanaście piskląt może się pomieścić w elipsoidalnym gnieździe, którego wewnętrzna średnica w przekroju poziomym wynosi ok. 11 cm! Mam w domu filiżankę do herbaty o średnicy 11 cm (filiżanki do kawy mają z reguły średnicę 6 – 7 cm) i nie wyobrażam sobie upakowania w niej 12 pisklaków raniuszka. O 16 już nie wspomnę. A jednak dają radę! Gdy młode opuszczą już gniazdo, to jako podloty, są jeszcze karmione przez rodziców przez około dwa tygodnie. Przesiadują wtedy w pobliżu gniazda, nierzadko w rządku – stłoczone jedno obok drugiego. Ciekawe jest to, że w karmieniu podlotów uczestniczą niekiedy nie tylko rodzice, ale także inne raniuszki, które nie założyły własnych lęgów. Zaś w przypadku drugiego lęgu, w karmieniu młodych uczestniczą młode z pierwszego lęgu. To jedyny taki przypadek wśród ptaków. Zatem teza, że raniuszek to ptak niezwykły, wydaje się niepodważalna.

We wpisie wykorzystałem zdjęcia ze stron: Pixabay oraz strony Zbigniewa Maćko. Jak łatwo zauważyć na zdjęciach jedne z ptaków mają całą główkę białą, zaś inne mają dodatkowe piórka w ciemnym kolorze oraz ciemną brew. Raniuszek ma bowiem wiele podgatunków nieco różniących się od siebie upierzeniem. W Polsce najczęściej występuje gatunek tzw. nominatywny, czyli ten z białą główką.