BIELIK (HALIAEETUS ALBICILLA) Systematyka: Rząd: jastrzębiowe Rod...

Janusz Lewicki @janusz-lewic…

9 września 2024

BIELIK (HALIAEETUS ALBICILLA)

Systematyka:

Rząd: jastrzębiowe
Rodzina: jastrzębiowate
Gatunek: bielik

To nasz największy lęgowy ptak szponiasty. Charakteryzuje się masywną sylwetką, długość jego ciała to ok 80-90 cm a rozpiętość skrzydeł sięga do 240 cm. Buduje potężne gniazda, które będąc używane przez wiele lat może przekraczać 2 m wysokości i ważyć ponad tonę ! Przy gnieździe odzywają się przenikliwym, ujadającym krakaniem krzycząc "kyik kyik".

Bielik występuje w całej niżowej Polsce. Gniazduje w starych drzewostanach w pobliżu jezior, stawów hodowlanych, rzek, a także na wybrzeżu morskim. Głównym składnikiem jego diety są: ryby, ptaki wodne, ssaki, padlina.

Bieliki to ptaki monogamiczne, nierzadko łączące się w pary na całe życie. Pierwszy lęg zakładają w wieku 5 lat. Gody odbywają się zimą lub wczesną wiosną. Jaja wysiadywane są przez oboje rodziców. Para bielików jest w stanie wychować tylko jedno młode, w korzystnych warunkach 2. Na wolności bieliki dożywają 30 lat, w niewoli 40.

Bielik jest gatunkiem chronionym, wymienionym w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt jako wymagający szczególnej uwagi.

W Polsce mamy największą populację bielika w Europie Środkowej. W gniazdach może żyć około siedmiuset par tych ptaków razem z młodymi.
Jaki znak Twój? Orzeł biały! Te słowa wpaja się wszystkim dzieciom w szkole. Pojawiają się jednak wątpliwości, czy ptak z naszego godła to na pewno orzeł. O to miano walczą bowiem dwa ptaki - orzeł przedni oraz bielik, który jest co prawda nazywany orłem, ale niesłusznie. Bielik jest spokrewniony z kanią. Osobiście uważam, że to właśnie on jest naszym symbolem narodowym.

Bieliki, zwłaszcza te w sędziwym wieku, są rzeczywiście bardzo jasne. Siwe, z daleka wyglądają na śnieżnobiałe. Ich charakterystyczną cechą jest długi, piękny ogon. Orły przednie są natomiast o wiele ciemniejsze.

Ptak na naszym godle państwowym nie ma piór na skoku. To również upodabnia go do bielika, którego nogi są łyse. Natomiast nogi orłów przednich porastają pióra aż do nasady palców.
Wszystko wskazuje na to, że na naszym godle państwowym widnieje nie orzeł właściwy, ale bielik.

Ludzie od wieków darzyli duże ptaki drapieżne estymą. Zazdrościmy im umiejętności lotu, wspaniałego wzroku, siły. Być może dlatego orły i bieliki szybko stały się ptakami herbowymi. Całe narody chcą utożsamiać się z tymi wspaniałymi ptakami.

Bielikiem powinniśmy się chwalić nie tylko dlatego, iż jest on symbolem naszego kraju. Ten ptak wiele przeszedł i był na skaju wyginięcia. Jeszcze do XIX wieku występował powszechnie. Przesądy na jego temat - m.in. przekonanie, że bielik niszczy populacje ryb - sprawiły, że za zabicie ptaka wypłacano nawet nagrody. Tymczasem bielik to ptak padlinożerny - zjada ryby martwe lub osłabione, pływające tuż pod powierzchnią wody.

Jego ulubionym daniem są inne wodne i błotne ptaki. Niekiedy zapoluje również na ssaka - piżmaka albo zająca. Nie przemówiło to jednak do rozumu kłusownikom i miłośnikom polowań.
I tak po II wojnie światowej w Polsce żyło tylko około dwudziestu do trzydziestu par tych ptaków! Na szczęście bieliki zostały objęte programem ochronnym.

W obrębie pięciuset metrów wokół ich gniazd nie można prowadzić żadnych prac leśnych. To bardzo ważne, bo te ptaki cenią sobie spokój.
Są też bardzo przywiązane do swojego gniazda - bywa, że nie wyprowadzają się z niego nawet przez kilkadziesiąt lat! Są długowieczne - mogą żyć nawet pół wieku!

Dziś w Polsce mamy największą populację bielika w Europie Środkowej. W gniazdach żyje nawet około siedmiuset par z młodymi. Orły wychowują zwykle jedno młode, natomiast bieliki to o wiele bardziej rodzinne ptaki. Para bielików wychowuje dwoje, a w wyjątkowych wypadkach, kiedy nie brakuje pokarmu - nawet troje piskląt

Wśród bielików panuje równouprawnienie - oboje rodzice zajmują się troskliwie dziećmi. Samiec przynosi pokarm, natomiast samica wygrzewa młode i chroni je przed złą pogodą.
Już teraz można zaobserwować pary bielików przystępujące do lęgów. Bieliki muszą się spieszyć - wysiadywanie jaj trwa długo, nawet miesiąc. A kiedy młode rosną, potrzebują dużo pokarmu. Trzeba zdążyć na czas, kiedy ryby zaczynają żerować, a pisklęta innych gatunków właśnie się wykluwają.

7 polubień ↻ 0

0 komentarzy