Dzierzba gąsiorek – drapieżny zorro. Gąsiorek (Lanius collurio) jes...

Janusz Lewicki @janusz-lewic…

31 maja 2024

Dzierzba gąsiorek – drapieżny zorro.

Gąsiorek (Lanius collurio) jest najpospolitszym przedstawicielem rodziny dzierzbowatych występujących w Polsce. Jest to ptak nieco większy od wróbla; dymorfizm płciowy u gąsiorka jest silnie widoczny. Wierzch głowy i kark u samca są szare, grzbiet i wierzch skrzydeł jasnobrązowe, a spód ciała białoróżowy. Przez oko przechodzi czarna maska. Samica natomiast jest cała brązowa z wyjątkiem brzucha, który jest jasny i prążkowany. Brak również maski. Młode osobniki są podobne do dzierzby rudogłowej.

Bardzo charakterystyczną cechą u gąsiorków (jak również innych dzierzb i sokołowatych) jest tak zwany „sokoli ząb”, czyli wyrostek na dziobie, który pomaga w uśmiercaniu ofiar, gąsiorek jest bowiem drapieżnikiem. Poluje głównie na duże owady, ale nie gardzi również drobnymi ssakami (głównie gryzoniami), jaszczurkami czy małymi ptakami. Jeden ze zwyczajów tego ptaka może budzić grozę; gąsiorek często gromadzi swoje zdobycze w swego rodzaju „spiżarniach” nadziewając na kolce i ciernie upolowane zwierzęta.

Gąsiorek związany jest z otwartymi, suchymi, trawiastymi obszarami ze skupieniami gęstych krzewów. Gniazda zakładane są zwykle nisko w ciernistych zaroślach. W lęgu składa od 3 do 6 jaj. Oboje z rodziców opiekują się pisklętami, które w ciągu dwóch tygodni od wyklucia są w stanie wylatywać z gniazda.

Zimuje w Afryce.

Literatura:

Perrins Ch. M., Wielka Encyklopedia Ptaków, wyd. Muza, wyd. III, Warszawa 2004.

Hudec K., Przewodnik Ptaki, wyd. Multico, Warszawa 1994.

Wygląd
Gąsiorek ma szara główkę. U samców przez oko przechodzi pas o ciemnej barwie. Ma kasztanowy grzbiet i jasny spód z czerwonawym odcieniem. Samiczki różnią się od samców. Z wierzchu są brązowe, spód natomiast mają pokryty brązowymi pręgami.

Biotop
Żyje na obrzeżach lasów – tylko wyjątkowo gniazduje wewnątrz zwartych kompleksów leśnych. Lubi sady, ogrody, otwarte tereny porośnięte krzewami, wrzosowiska i miejsca, gdzie nietrudno o żywopłoty. Często pojawia się na polach pokrytych kępami drzew. Nie występuje w miastach, choć można spotkać go na obrzeżach terenów zabudowanych w parkach, na cmentarzach i działkach.

Występowanie
Gniazduje na terenach od Europy Zachodniej (poza południową Hiszpanią i Portugalią) do Azji Środkowej. Próżno go natomiast szukać w Irlandii, w środkowej i północnej części Wielkiej Brytanii, a także na Sycylii, Cyprze i Krecie. Omija też daleką północ Europy. Gniazduje w całej Polsce – jest szeroko rozpowszechniony i średnio liczny. Szacuje się, że w latach dziewięćdziesiątych było w Polsce 300-400 tys. par gąsiorków.

Lęgi
Odbywa jeden lęg w roku, najczęściej na przełomie maja i czerwca. W lęgu pojawia się 4-6 jaj o ubarwieniu zielonoróżowym lub też białych w plamki. Pisklęta po wykluciu przebywają w gnieździe około dwóch tygodni, a potem jeszcze przez jakiś czas pozostają pod opieką rodziców.

Pokarm
Gąsiorek pożera duże owady. Nie gardzi małymi gadami, pisklętami ptaków i niewielkimi gryzoniami.

4 likes ↻ 0

0 comments