Pleszka - kolorowy ptak wędrowny łudząco podobny do kopciuszka. Ple...

Janusz Lewicki @janusz-lewic…

29 October 2023

Pleszka - kolorowy ptak wędrowny łudząco podobny do kopciuszka.

Pleszka (Phoenicurus phoenicurus) to piękny i barwny ptak. Jest na tyle oryginalna pod względem wyglądu, że niewprawieni obserwatorzy bardzo często biorą ją za jakiś egzotyczny okaz. Przy tym wszystkim pleszka jest łudząco podobna do innego ptaka z rodziny drozdowatych, czyli do kopciuszka. W Polsce ten wędrowny osobnik ma status ochronny.

Występowanie
Tego kolorowego ptaka można spotkać na terenie praktycznie całej Europy, w zachodniej Syberii, w Azji Środkowej oraz na Bliskim Wschodzie. We wrześniu, albo czasami też w październiku, odlatuje zimować do Afryki – na obszary na północ od równika, a poniżej Sahary – bądź na południe Półwyspu Arabskiego. Wraca zazwyczaj jeszcze na początku kwietnia, choć może dolatywać jeszcze w maju.

Charakterystyka
Pleszki są niewielkich rozmiarów – długość ich ciała wynosi ok. 14 cm. Ich waga zaś rozkłada się w granicach od 15 do 20 g. Najbardziej charakterystyczny jest samiec w szacie godowej. Wtedy też z wierzchu jest popielaty, brzuch ma białawy, ale za to jego pierś barwi się na jaskrawopomarańczowo, a ogon – na rdzawo lub czerwono. Do tego czoło i kreskę nad okiem ma białe, a policzki i gardło – czarne. Skrzydła z kolei mają jeszcze inny kolor, ponieważ są brunatne. Jesienią wszystkie te intensywne i mocno oddzielające się od siebie barwy stają się przytłumione, bo przysłaniają je jasne brzegi piór. Samice zaś z wierzchu są brunatnooliwkowe, a od spodu – brudnobiałe. Ich pierś jest zaledwie muśnięta pomarańczowym nalotem, ale o żółtym odcieniu. Ogon wygląda identycznie jak u samca. Młode z kolei są podobne do samic, ale u osobników płci męskiej już jesienią pod brązowymi końcami piór zaczynają rysować się przyszłe barwy godowe.

Gniazdowanie
Za odpowiednie dla siebie środowisko pleszki uznają właściwie wszelkie niezbyt cieniste zadrzewienia – lasy liściaste, mieszane, ogrody, sady, parki oraz – przykładowo w przypadku Polski – bory sosnowe. Najbardziej odpowiadają im w miarę wysokie drzewa oraz bujne krzewy, których się trzymają i rzadko zlatują na ziemię. Ich ulubionymi miejscami na zbudowanie gniazda są dziuple o bardzo szerokich otworach wejściowych, budki lęgowe, półbudki, nisze pod okapami budynków stojących w lasach lub parkach, a najrzadziej – szczeliny w budynkach.

Znalezienie najdogodniejszego miejsca przypada w udziale samcowi, który przylatuje z zimowiska wcześniej niż samica. Zajęcie rewiru oznajmia głośnym śpiewem. Następnie pojawia się samica, która zaczyna wyściełanie gniazda za pomocą piór i źdźbeł, a w jego warstwie zewnętrznej umieszcza liście.

Lęgi
Samica od połowy maja do końca czerwca może wyprowadzić od jednego do dwóch lęgów. Liczba znoszonych jaj zależy od jej wieku i od tego, czy to lęgi pierwotne, czy powtarzane. Okazuje się bowiem, że pleszka starsza niż jednoroczna może znieść więcej jaj, ale – paradoksalnie – z czasem będzie ich coraz mniej. To samo się tyczy zniesień powtórzonych – wtedy jaj może być nawet o połowę mniej. Ogólnie jednak samica znosi ok. 6–7 intensywnie turkusowych jaj, które samotnie wysiaduje przez ok. 2 tygodnie. W tym czasie jednak samiec cały czas znosi jej pożywienie. Po wylęgu młodymi opiekują się już oboje rodzice. Pisklęta przebywają w gnieździe kolejne dwa tygodnie, a po następnych dwóch stają się zdolne do opuszczenia rewiru rodziców. Śmiertelność dorosłych osobników sięga aż 60%, ale znane są ptaki z tego gatunku, które żyją prawie 10 lat.

0 likes ↻ 0

0 comments