Piecuszek - podobny do pierwiosnka ptak budujący charakterystyczne g...

Janusz Lewicki @janusz-lewic…

29 October 2023

Piecuszek - podobny do pierwiosnka ptak budujący charakterystyczne gniazda

Piecuszek (Phylloscopus trochilus) to ptak o niezwykle ciekawym nazewnictwie. Okazuje się bowiem, że jego polska nominacja odnosi się do tego, że buduje on gniazda rzekomo przypominające kształtem piec. Nazwa łacińska z kolei oznacza niewielkiego ptaka obserwującego i przeglądającego liście. Przy tym wszystkim należy jednak zapamiętać, że piecuszek wygląda niemal identycznie jak pierwiosnek – zatem dla niewprawionego obserwatora ptaki te wyglądają dokładnie tak samo.

Występowanie
Ten wędrowny ptak został opisany w trzech podgatunkach. W Polsce jest on liczny i pospolity (2 mln par lęgowych!), trzeba jednak zaznaczyć, że w przeważającej części kraju spotkamy wyłącznie podgatunek nominatywny, zaś na Mazurach i Podlasiu – podgatunek Phylloscopus trochilus acredula. Ogólnie piecuszki występują na północy Europy i Azji, z wyłączeniem północy Syberii. Nie spotkamy ich także w Hiszpanii, Grecji i we Włoszech. Wędrówki tych ptaków obejmują takie daty jak kwiecień (przylot) oraz okres od sierpnia do października (przylot). Lecą one wtedy bardzo licznie na południe Afryki, poniżej Sahary. Oblicza się, że zimujących tam rokrocznie piecuszek może być nawet około… miliard (!).

Występowanie
Ten wędrowny ptak został opisany w trzech podgatunkach. W Polsce jest on liczny i pospolity (2 mln par lęgowych!), trzeba jednak zaznaczyć, że w przeważającej części kraju spotkamy wyłącznie podgatunek nominatywny, zaś na Mazurach i Podlasiu – podgatunek Phylloscopus trochilus acredula. Ogólnie piecuszki występują na północy Europy i Azji, z wyłączeniem północy Syberii. Nie spotkamy ich także w Hiszpanii, Grecji i we Włoszech. Wędrówki tych ptaków obejmują takie daty jak kwiecień (przylot) oraz okres od sierpnia do października (przylot). Lecą one wtedy bardzo licznie na południe Afryki, poniżej Sahary. Oblicza się, że zimujących tam rokrocznie piecuszek może być nawet około… miliard (!).

Gniazdowanie
Piecuszki dobrze czują się we wszelkich liściastych zadrzewieniach, szczególnie w młodych zagajnikach brzozowych i olchowych, trochę gorzej zaś – wśród drzew iglastych. Zdecydowanie najchętniej jednak zasiedlają doliny rzek, gdzie może wystąpić 20 par lęgowych na 10 ha, co uznaje się za wynik mocno zadowalający. Trzeba też zaznaczyć, że ptaki te preferują sytuację, kiedy to drzewa podszyte są krzewami i wysokimi roślinami zielnymi. Wynika to z tego, że swoje gniazda zakładają one na ziemi wśród gęstych traw lub u stóp krzewów właśnie. Gniazdo takie wygląda mniej więcej jak kula z bocznym otworem wejściowym i jest małe – zazwyczaj ma ok. 13 cm średnicy. Zbudowane jest z trawy i liści, a wyściełane – włosiem i piórami. Tych ostatnich może być nawet do 130, co sprawia, że w środku gniazda jest naprawdę mało miejsca. Ważne jest też to, że twór piecuszka świetnie zlewa się z otoczeniem, ale może mieć to zgubne skutki, gdy przykładowo nieopodal przechodziłby człowiek, który mógłby po prostu zdeptać takie gniazdo.

Lęgi
Samica przez około tydzień buduje gniazdo, które stara się umieścić od nasłonecznionej strony. Po tak długotrwałym wysiłku odpoczywa przez następne 3 dni, po czym w końcu maja składa jajo – i tak po jednym każdego dnia. A jaj jest zazwyczaj ok. 6–7, mają kremowy kolor i są pokryte rdzawymi plamkami różnej wielkości. Gdy przychodzi dzień złożenia ostatniego, samica rozpoczyna dwutygodniowe wysiadywanie. Pisklęta są niesamodzielne przez 16–18 dni, jednak po tym czasie stają się sprawne i zaczynają podlatywać na niezbyt duże odległości. Jeśli jednak doszłoby do sytuacji, w której młode opuściłby gniazdo przedwcześnie – np. w wyniku wypłoszenia – to prawdopodobieństwo ich rychłej śmierci mocno wzrasta. Po wyrośnięciu osobniki dorosłe trzymają się raczej samotnie.

Żywienie
Głównym pokarmem piecuszek są owady. Ponieważ ptaki te bardzo często żyją w pobliżu pierwiosnków, to ustaliła się pomiędzy nimi pewna hierarchia, jeśli chodzi o żer. Pierwiosnki mianowicie przebywają w górnych partiach roślinności, a piecuszki – w tych niższych, często blisko ziemi. Gdy jednak są jedynymi mieszkańcami danego terytorium, to bez strachu będą podlatywały do koron drzew, gdzie wykażą się sporą ruchliwością.

Autor: Dagmara Deska

0 likes ↻ 0

0 comments