Grubodziób niezwykły ptak Nazwa tego ptaka doskonale oddaje jego wyg...

Janusz Lewicki @janusz-lewic…

10 October 2023

Grubodziób niezwykły ptak
Nazwa tego ptaka doskonale oddaje jego wygląd. Rzeczywiście ma solidny dziób. Ma to swoje odzwierciedlenie także w pochodzącej z greki nazwie naukowej (Coccothraustes oznacza kogoś kruszącego twarde nasiona, od kókkos - orzech, thra eie - kruszyć), nazwie rosyjskiej (Dubonos), niemieckiej (Kernbeisser) i francuskiej (Gros-bec casse-noyaux).

Długość ciała grubodzioba wynosi zaledwie 17-18 cm, ale dzięki krępej budowie ptak ten może ważyć nawet 50-60 g. Jest to nasz największy łuszczak. W Europie większe są tylko gniazdujące na północy łuskowce. Samce można odróżnić od samic na podstawie wyglądu chorągiewek lotek w środkowej części skrzydła. U samców są one czarne, szerokie i połyskliwe, a na złożonym skrzydle tworzą błyszczącą, czarną powierzchnię z karbowanymi końcami. Natomiast lotki samic są wyraźnie węższe na końcach i szare na zewnętrznych chorągiewkach, tworzące jaśniejsze pola z boku skrzydła. Młode jeszcze pod koniec lata są skromniej ubarwione, a od spodu ciemno prążkowane.

Grubodzioby zasiedlają umiarkowaną strefę Europy i Azji po Wyspy Japońskie. W Polsce gniazdują głównie na nizinach, w grabowych i bukowych lasach. Unikają borów sosnowych i świerkowych. W Puszczy Białowieskiej, gdzie są bodaj najliczniejsze, obserwuje się wzrost ich liczebności. W starych drzewostanach może gniazdować nawet kilkanaście par na powierzchni 10 ha. Jesienią pojawiają się ptaki przelotne z wschodnich regionów Europy, a nasze grubodzioby zimują wtedy na Zachodzie i Południu.

WEGETARIAŃSKA RODZINKA

Grubodzioby przystępują do lęgu tylko raz w roku, w maju, ale lęgi powtarzane po stracie pierwszego zdarzają się jeszcze w lipcu. Gniazdo jest płaskie i stosunkowo niewielkie, zbudowane z cienkich patyczków, niemal zawsze na bocznej gałęzi liściastego drzewa. Samica składa do 5 jaj i wysiaduje je przez 13 dni. Samiec w tym czasie ją karmi, a zastępuje w obowiązku wysiadywania tylko sporadycznie, i to na krótko. Pisklęta przebywają w gnieździe około 2 tygodni. Po jego opuszczeniu rodzina trzyma się razem aż do jesieni. Młode są karmione różnymi owadami, miękkimi odwłokami drobnych chrząszczy i świeżo dojrzałymi nasionami.

Dieta młodych grubodziobów szybko jednak zmienia się na ściśle wegetariańską. Zjadają wszelkie nasiona, nawet bardzo twarde, jak orzeszki grabowe i bukiew, pestki dzikich czereśni i czeremchy amerykańskiej. Rodzinne stadka grubodziobów koczują po kraju w poszukiwaniu owocujących grabów i buków. Lubią także nasiona sosen i świerków, które zbierają na ziemi po wysypaniu się ich z szyszek. Tylko nasiona tych iglaków oraz woda do picia i kąpieli są w stanie zwabić grubodzioby na ziemię. Zwykle te płochliwe ptaki przebywają w koronach drzew.

WYJĄTKOWY GOŚĆ W KARMNIKU

Ile żyją grubodzioby? Jeden z zaobrączkowanych ptaków dożył wieku ponad 11 lat. To sporo, zważywszy, ile niebezpieczeństw czyha na tak niewielkie ptaki. Zimą doskwiera im głód i atakują je drapieżniki, podczas przelotów rozbijają się o szklane ekrany dźwiękochłonne i napowietrzne linie elektryczne. Zatruwają je opryski w lasach i parkach. Dlatego zaoferujmy grubodziobom w karmniku nasiona słonecznika, które ułatwią im przetrwanie mrozów.

Podczas wyłuskiwania nasion w karmniku grubodziób zachowuje się niezwykle spokojnie. Jego ruchy są powolne i stateczne. Inne ptaki nie podchodzą do niego zbyt blisko, ale on nikogo nie atakuje. Czasem tylko otworzy swój ogromny dziób, pokazując jego barwne wnętrze. To z reguły wystarcza, by przekonać dzwońca lub sikorę o sile spokojnego charakteru grubodzioba.

Grubodziób jest mistrzem w rozłupywaniu nasion. Otwiera nawet te najtwardsze, jak grabu czy buka - i to błyskawicznie. Nic dziwnego, nacisk jego dzioba wynosi nawet 70 kg!

0 likes ↻ 0

0 comments