Parzydło leśne Parzydło leśne to długowieczna bylina o bujnych, zie...

Janusz Lewicki @janusz-lewic…

27 September 2023

Parzydło leśne

Parzydło leśne to długowieczna bylina o bujnych, zielonych liściach, dekoracyjnych kwiatostanach i imponujących rozmiarach – może mieć nawet 2 m wysokości. Idealnie nadaje się do posadzenia w cienistych zakątkach ogrodu np. pod wielkimi drzewami. Kremowo-białe, przewieszające się kwiatostany będą ciekawą ozdobą ogrodu, nadają się także na kwiat cięty i zasuszenia.
Pochodzenie i występowanie
Parzydło leśne (Aruncus dioicus) to okazała roślina wieloletnia należąca do rodziny różowatych. Jej środowiskiem naturalnym są wilgotne lasy Ameryki Północnej, Azji oraz Europy (Francja, Niemcy, Polska) – parzydło leśne można spotkać głównie na terenach górzystych na półkuli północnej w strefie klimatów umiarkowanych. W stanie dzikim parzydło leśne występuje także w Polsce, głównie w Sudetach i Karpatach oraz na wyżynach i w środkowej części kraju (za to dość rzadko można tą roślinę spotkać w północnej części naszego kraju). Warto wiedzieć, że parzydło leśne jest w Polsce objęte ochroną częściową (przed rokiem 2014 bylina ta była objęta ochroną ścisłą). W związku z tym nie można pozyskiwać roślin (sadzonek, nasion) ze środowiska naturalnego – poza tym „dzikie” rośliny kwitną mniej okazale. Parzydło leśne może być uprawiane jako roślina ozdobna w bardziej cienistych zakątkach ogrodu, gdzie inne rośliny mogą sobie nie poradzić.

Wygląd
Parzydło leśne to długowieczna bylina o bujnych liściach, dekoracyjnych kwiatostanach i imponujących rozmiarach – może dorastać do wysokości około 2 m i rozrastać się do szerokości 1,2-1,5 m. Wzniesione, sztywne łodygi zebrane są po kilkanaście w kępie, wyrastają ze zdrewniałej karpy korzeniowej (system korzeniowy jest silny i bardzo dobrze rozwinięty). Podłużne, jajowate liście mają barwę intensywnie zieloną, są ząbkowane na brzegach i ostro zakończone oraz mają pomarszczoną powierzchnię. Pojedyncze listki umieszczone są pierzasto na dość długiej, sztywnej, rozgałęziającej się łodyżce. Liście tworzą bujną, gęstą kępę.

Parzydło leśne ma niezwykle dekoracyjne, okazałe, wiechowate kwiatostany, które są ozdobą rośliny w czerwcu oraz lipcu. Pojedyncze kwiaty są małe, drobne, o średnicy zaledwie 1-2 mm. Zebrane są w przewieszające się na końcach, puszyste kwiatostany, które mogą osiągać nawet 50 cm długości. Parzydło leśne to roślina dwupienna – posiada kwiaty męskie oraz żeńskie na dwóch różnych egzemplarzach. Kwiatostany męskie mają barwę kremową, są nieco większe, bardziej pierzaste i wydzielają delikatny zapach. Kwiatostany żeńskie są czysto białe, nieco mniej okazałe, mogą mieć różowawy lub zielonkawy odcień. Kwiaty parzydła leśnego zapylane są przez chrząszcze. Owoce tej byliny to niewielkie mieszki (do 3 mm), wewnątrz których znajdują się lekkie nasionka.

Warunki uprawy
Parzydło leśne to roślina, która preferuje stanowiska półcieniste lub cieniste – z powodzeniem może rosnąć tam, gdzie inne rośliny sobie nie poradzą ze względu na niedostatek światła słonecznego. Parzydła leśne posadzone na stanowisku słonecznym będą słabiej rosły i mniej obficie kwitły.

Byliny te powinny rosnąć w podłożu żyznym, próchniczym, zasobnym w składniki pokarmowe, przepuszczalnym i dostatecznie wilgotnym. Gleba powinna mieć odczyn lekko kwaśny. Parzydło leśne nie toleruje gleb suchych, piaszczystych i jałowych – strukturę i jakość takiej gleby można poprawić poprzez dodanie do niej dobrze rozłożonego kompostu i torfu kwaśnego. Nie zapominajmy też o regularnym i obfitym podlewaniu – parzydło leśne bardzo źle znosi suszę. W przypadku parzydła leśnego (a także innych roślin, które wymagają stale wilgotnego podłoża) bardzo dobrym rozwiązaniem jest zamontowanie w ogrodzie systemu automatycznego nawadniania. Kroplowniki będą dostarczać roślinom odpowiedniej ilości wody, można założyć także elektroniczny sterownik lub włączać wodę samodzielnie.

Parzydło leśne wymaga regularnego nawożenia w okresie sezonu wegetacyjnego. Byliny te każdego roku wytwarzają bardzo dużo masy zielonej (mogą dorastać do około 2 m wysokości przy średnicy nawet 1,5 m), więc wykazują zwiększone zapotrzebowanie na składniki odżywcze w glebie. Rośliny najlepiej zasilać jest nawozem organicznym (np. dobrze rozłożonym kompostem.

Rozmnażanie
Parzydło leśne rozmnażać można z nasion, przez podział bryły korzeniowej albo przez sadzonki. Nasiona najlepiej kupić w sklepie ogrodniczym. Nasiona można także uzyskać z roślin uprawianych w ogrodzie, pod warunkiem jednak, że mamy egzemplarze męskie i żeńskie (parzydło leśne to roślina dwupienna). Nowe rośliny można uzyskać także przez podział kęp. Zabieg ten wykonujemy latem, a nowo pozyskane rośliny od razu wysadzamy na miejsce docelowe, żeby zdążyły ukorzenić się przed zimą. Zdrewniałą bryłę korzeniową należy przecinać ostrym nożem lub sekatorem. Tak uzyskane rośliny powinny zakwitać już w kolejnym roku uprawy.

Parzydła leśne rozmnażać można także z sadzonek bocznych lub wierzchołkowych, które pojawiają się na końcach kępy. Pobieramy je późnym latem (w sierpniu) i ukorzeniamy w donicy, a do gruntu wysadzamy na wiosnę.

Zabiegi pielęgnacyjne
Parzydło leśne to roślina dość łatwa w uprawie, jednak aby dobrze rosła i pięknie kwitła, wymaga naszej troski i pielęgnacji. Bylina ta wymaga regularnego podlewania, ponieważ bardzo źle znosi suszę. Trzeba ją także nawozić w czasie sezonu wegetacyjnego, bo ma zwiększone zapotrzebowanie na składniki pokarmowe w glebie – najlepsze będą nawozy organiczne.

Parzydła leśnego nie trzeba przycinać – roślina ma naturalny, ładny pokrój, a masa zielonych liści i okazałe, pierzaste kwiatostany tworzą dekoracyjny obrazek. Warto natomiast systematycznie wycinać przekwitłe kwiatostany.

Parzydło leśne to roślina w pełni mrozoodporna, bardzo dobrze sobie radzi w naszym klimacie. Zabezpieczenia na zimę wymagają tylko egzemplarze młode, świeżo posadzone (w pierwszym i drugim roku uprawy). Rośliny można okryć stroiszem z gałązek iglastych, suchymi, opadłymi liśćmi lub korą.

Parzydło leśne bardzo rzadko jest atakowane przez choroby i szkodniki, więc właściwie nie wymaga ochrony chemicznej. Patogeny trzymają się od tej byliny z daleka ze względu na substancje toksyczne (saponiny i pochodne cyjanowodoru), które zawiera roślina. Najwięcej trujących związków znajduje się w nasionach i liściach.

Zastosowanie
Parzydło leśne to długowieczna bylina, która idealnie nadaje się do posadzenia w cienistych zakątkach ogrodu – z powodzeniem może rosnąć tam, gdzie inne rośliny sobie nie poradzą ze względu na niedostatek światła słonecznego. Dobrze będzie wyglądać np. pod dużymi drzewami – długie, kremowe lub białe kwiatostany rozświetlą cieniste miejsca, a liście i kwiaty parzydła leśnego wypełnią puste miejsca pod koronami drzew.

Parzydło leśne może być sadzone pojedynczo w wyeksponowanym miejscu (jako soliter) – roślina ta ma duże rozmiary, bujne ulistnienie i okazałe kwiatostany, więc może stanowić ciekawy element ogrodu. Byliny te dobrze wyglądają także posadzone w grupie kilku roślin – mogą wtedy stanowić ciekawe tło dla innych, mniejszych gatunków. Ze względu na wysoki wzrost parzydła leśne powinny być sadzone z tyłu rabaty, aby nie zasłaniały innych roślin.

Kwiatostany parzydła leśnego idealnie nadają się na kwiat cięty, w wazonie wytrzymują dosyć długo. Kremowo-białe kwiaty można także zasuszyć, będą się świetnie prezentować w suchych bukietach.

Do mniejszych ogrodów polecane są nieco niższe odmiany:

'Kneifii' – odmiana ta dorasta do około 100-120 cm wysokości. Ma dekoracyjne, przewieszające się kwiatostany (bardziej niż u gatunku), a jej liście są dłuższe, węższe i cieńsze (niemal nitkowate) oraz bardziej ząbkowane.

'Zweiweltenkind' – odmiana osiągająca około 100 cm wysokości. Ma zwartą budowę i kwitnie nieco później niż gatunek. Młode liście tej odmiany mają barwę brązowawą.

Autor: Zespół Leroy Merlin
Dodano: 01-09-2015

0 likes ↻ 0

0 comments