#Biegus zmienny...Biegusów na świecie żyje kilkadziesiąt gatunków. B...

Janusz Lewicki @janusz-lewic…

24 szeptember 2023

#Biegus zmienny...Biegusów na świecie żyje kilkadziesiąt gatunków. Biegusy kojarzą nam się głównie z północą. Może dlatego, że właśnie jesienią w drodze do cieplejszych, południowych krańców kontynentu obserwowane są ich największe skupiska. Wystarczy trochę wody, błota, żyjących w nich owadów, drobnych skorupiaków i mamy już doskonałe miejsce na postój dla biegusa. W Polsce regularnie można zobaczyć: piaskowca, biegusa malutkiego, biegusa morskiego czy biegusa małego. Jednak najpospolitszym przedstawicielem tej grupy jest bez wątpienia biegus zmienny. Niegdyś lęgowy na polskich ziemiach, obecnie tylko gość przelotny!

Jestem zmienny, biegus zmienny
Patrząc z oddali na biegusy zmienne mamy wrażenie, że widzimy jasne kulki umieszczone na drutach wbitych w wodę. Zwłaszcza w czasie południowej sjesty, kiedy ptaki chowają swoje długie, dłutowate dzioby i po ciężkim poranku odpoczywają, by nabrać sił przed ciężkim popołudniem. Poszukiwanie pokarmu w błocie, stojąc bardzo często głęboko (oczywiście jak na biegusy) w wodzie, to naprawdę bardzo duży wysiłek. Poza tym nie bez powodu biegusy trzymają się raczej w stadach. Podczas gdy reszta żeruje, co najmniej jeden z nich pilnuje okolicy. W momencie zagrożenia ostrzega pozostałe ptaki, a te jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki uciekają w inne miejsce, ale o strategiach obronnych będzie później.

Każdego początkującego ornitologa zastanawia nazwa tego gatunku – biegus zmienny, a dlaczego nie biegus alpejski, zgodnie z tłumaczeniem nazwy łacińskiej, która brzmi Calidris alpina? Większość polskich nazw gatunkowych ptaków pochodzi właśnie od ich łacińskich odpowiedników. Nazwa tego biegusa wzięła się najprawdopodobniej stąd, że ptak ten ma zmienne upierzenie i wcale nie chodzi tutaj o upierzenie spoczynkowe i godowe jak uważał prof. Jan Sokołowski, tylko o wielkość czarnej plamy znajdującej się na piersi w okresie godowym u poszczególnych osobników oraz różnorodnym plamkowaniu.

Podczas przelotów na wybrzeżach wielu krajów w Europie naukowcy organizują akcje obrączkowania ptaków, biegusy w ornitologiczne sieci wpadają jak muchy na lep. Dzięki temu porównywano wiele osobników z bardzo bliska. Poznano układ plam, barw i na tej podstawie potwierdzono zasadność polskiej oraz francuskiej nazwy gatunku, która brzmi bécasseau variable. Poza dużą czarną plamą na piersi w okresie godowym ptaki mają rdzawe głowy oraz czarny kuper z rdzawym nalotem na skrzydłach. Wole jest silnie kreskowane, a dziób w stosunku do reszty głowy bardzo długi. Wielkością biegusa zmiennego można przyrównać do szpaka, z nieco dłuższymi nogami. Pod koniec lata i na początku jesieni dochodzi do pierzenia, czyli wymiany piór. Z szaro-czarno-rdzawych stają się całkowicie szare z bielą na brzuchu. Czarna plama wówczas zanika. Chociaż właśnie w tym okresie gatunek wykazuje największą zmienność upierzenia, bowiem jedne ptaki już całkowicie przybrały barwy spoczynkowe, jeszcze inne są w połowie tej drogi, kolejne dopiero rozpoczynają, a jeszcze innym w ogóle nie spieszno do zmian.

Podczas przelotów na wybrzeżach wielu krajów w Europie naukowcy organizują akcje obrączkowania ptaków, biegusy w ornitologiczne sieci wpadają jak muchy na lep. Dzięki temu porównywano wiele osobników z bardzo bliska. Poznano układ plam, barw i na tej podstawie potwierdzono zasadność polskiej oraz francuskiej nazwy gatunku, która brzmi bécasseau variable. Poza dużą czarną plamą na piersi w okresie godowym ptaki mają rdzawe głowy oraz czarny kuper z rdzawym nalotem na skrzydłach. Wole jest silnie kreskowane, a dziób w stosunku do reszty głowy bardzo długi. Wielkością biegusa zmiennego można przyrównać do szpaka, z nieco dłuższymi nogami. Pod koniec lata i na początku jesieni dochodzi do pierzenia, czyli wymiany piór. Z szaro-czarno-rdzawych stają się całkowicie szare z bielą na brzuchu. Czarna plama wówczas zanika. Chociaż właśnie w tym okresie gatunek wykazuje największą zmienność upierzenia, bowiem jedne ptaki już całkowicie przybrały barwy spoczynkowe, jeszcze inne są w połowie tej drogi, kolejne dopiero rozpoczynają, a jeszcze innym w ogóle nie spieszno do zmian.

0 likes ↻ 0

0 comments