Latest wildlife posts

Jak wygląda sieweczka rzeczna?

Sieweczka rzeczna (Charadrius dubius) to gatunek małego ptaka z rodziny sieweczkowatych. Sylwetką przypomina pliszkę siwą, jest od niej jednak nieco większa, bardziej krępa i ma krótszy ogon. Spód ciała sieweczki rzecznej jest biały podobnie jak podgardle i boki głowy. Wierzch ciała, skrzydła i czapeczka na głowie są koloru szarobrązowego. Kantarek, charakterystyczny śliniak, pokrywy uszne i część czoła u tego gatunku są koloru czarnego. Na czole występuje również mała biała plama.

Sieweczka rzeczna ma ciemny dziób z drobną żółtą plamką u nasady. Nogi ptaka są koloru żółtoszarego. Sieweczka rzeczna posiada bardzo charakterystyczną cechę w postaci dobrze widocznej, żółtej obrączki ocznej.

U tego gatunku występują bardzo subtelne cechy dymorfizmu płciowego. Czarny pasek czołowy i żółta obrączka oczna są u samicy nieco węższe.

Wymiary
długość ciała od 14 do 17 centymetrów
rozpiętość skrzydeł od 42 do 48 centymetrów
masa ciała od 23 do 53 gramów

Występowanie

Sieweczka rzeczna to ptak o dość szerokim zasięgu występowania. Podczas okresu lęgowego spotkać go można nad rzekami niemal całej Europy (bez północnej części Skandynawii) i Azji (również poza jej północną częścią). Na półwyspie Indyjskim i na wschód od niego sieweczka rzeczna występuje cały rok.

Populacja występująca poza Indiami migruje czasami na duże odległości. Zimowiska europejskiej populacji to środkowa Afryka, natomiast ptaki z Azji najczęściej zimują w okolicach Wietnamu i Tajlandii.

Biotop
Gatunek ten jest bardzo mocno związany z rzekami. Sieweczka rzeczna szczególnie upodobała sobie piaszczyste i żwirowe łachy, brzegi rzek, jezior i stawów. Bardzo często można je spotkać w miejscach gdzie woda sezonowo zalewa i odsłania piaszczyste i muliste dno.

W Europie z powodu bezsensownego regulowania rzek traci ona naturalne siedliska. Szukając zastępstwa coraz częściej wybiera miejsca, niezbyt dla niej bezpieczne jak żwirownie i kopalnie piasku.

Żerowanie sieweczki rzecznej
Sieweczka rzeczna to bardzo wdzięczny ptak do obserwacji podczas żerowania. Ptak ten energicznie tupie i biega, aby w ten sposób płoszyć drobne bezkręgowce, którymi się żywi. Potrafią one biegać tak szybko, że ich nogi niemal się rozmywają sprawiając wrażenie jakby ptak sunął w poślizgu.

Głównym pożywieniem sieweczki rzecznej są pająki, skorupiaki, różnego rodzaju owady, chrząszcze i robaki jakie udaje się znaleźć na mulistych i piaszczystych brzegach rzek.

Podczas migracji wiosennych i jesiennych ptaki te bardzo często zatrzymują się na spuszczonych z wody stawach hodowlanych ryb, które oferują im wówczas całą masę pożywienia.

Lęgi
Toki sieweczek rzecznych rozpoczynają się po przylocie na lęgowisko, zazwyczaj w okolicach przełomu kwietnia i maja. Rytuał zalotów u tych ptaków wygląda dość komicznie. Najpierw samiec lata wkoło samicy zygzakowatym lotem przypominającym lot nietoperza. Następnie ląduje przy swojej wybrance i rozpoczyna z nią charakterystyczny taniec. Rozpoczyna się on od stroszenia piórek, ukłonu a następnie przechodzi do rytmicznego przeskakiwania z nogi na nogę.

Dobrana para sieweczek następnie przechodzi o budowy gniazda. Samiec wykopuje kilka dołków w piasku lub żwirze, a następnie samica wybiera najbardziej jej odpowiadające i wyścieła je muszelkami, kamykami i źdźbłami traw. Gniazdo znajduje się na płaskim piaszczystym terenie, zazwyczaj zupełnie odsłoniętym. Dlatego narażone jest na upały, deszcz i atak innych ptaków z góry. Sieweczki rzeczne swoje bezpieczeństwo bardzo uzależniają od koloru wierzchu ich ciała, który stapia się z kolorem piachu i stanowi świetny kamuflaż.

Sieweczka rzeczna zazwyczaj podchodzi do jednego lęgu w roku, ale niektórym parom zdarza się próba wyprowadzenia drugiego. Ma to miejsce zazwyczaj w sytuacji kiedy pierwszy lęg został zrabowany lub z innego powodu się nie udał. Samica sieweczki rzecznej w jednym zniesieniu składa 4 kremowe jajka nakrapiane drobnymi ciemnymi plamkami. Dzięki temu jaja i gniazdo jest trudne do zauważenia.
Rodzice wysiadują jajka wspólnie przez okres około 22 – 28 dni. Wyklute pisklęta są typowymi zagniazdownikami. Oznacza to, że po wykluciu od razu opuszczają gniazdo i już od pierwszych dni życia mają sporo samodzielności. Pisklaki sieweczki rzecznej praktycznie od wyklucia potrafią samodzielnie zdobywać pokarm.

Opieka nad pisklętami trwa około 3 tygodni, podczas których młode ptaki nabywają umiejętności lotu. Całe rodziny dorosłych ptaków z tegorocznym przychówkiem odlatują na zimowiska najczęściej na przełomie sierpnia i września.

Ochrona gatunkowa
Sieweczka rzeczna jest w Polsce objęta ścisłą ochroną gatunkową. Według danych zawartych w Biuletynie Monitoringu Przyrody 20.2019/2 – Raport z wdrażania art.12 Dyrektywy Ptasiej w Polsce w latach 2013 – 2018 liczebność tego gatunku w naszym kraju szacowana jest na od 5 do 13 tysięcy par lęgowych.

Globalnie populacja sieweczki rzecznej uznawana jest za stabilną. Od 1988 roku nieprzerwanie ptak ten uznawany jest przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern).

Dziwonia (Carpodacus erythrinus)
Nazywany/a też: dziwonia zwyczajna

Wygląd
Dziób u dziwonii jest ciemny, gruby, krótki oraz zaokrąglony. Oko również ciemne. Ogon zakończony wcięciem. Występuje dymorfizm płciowy. Samce są intensywnie ubarwione - mają czerwoną głowę, policzki, szyję, pierś oraz kuper. Pełną intensywność ubarwienia zyskują dopiero po dwóch - trzech latach. Brązowy pasek oczny (maska), nachodzący na policzek. Paski na pokrywach skrzydeł różowe. Brzuch jasny. Samice jak również osobniki młodociane mają wierzch ciała oraz głowę brązowoszare, ciemno kreskowane, a spod nieznacznie jaśniejszy, szarawy (także kreskowany). Brzegi lotek (III rzędu) są u nich jaśniejsze. Większość młodych samców podczas pierwszego lata wygląda jak samice, choć są jaśniej (bardziej oliwkowo) ubarwione, u części wyrastają już czerwone pióra, pojedyncze osobniki z upierzeniem jak u dorosłych (czasem można je odróżnić od dorosłego samca po pojedynczych brązowych piórach na czerwonej szacie)

Występowanie
Zamieszkuje obszary środkowej i północnej Europy oraz niemal całą Azję. Na tym obszarze nie jest spotykana jedynie na skraju północy i w wysokich górach. Zimuje w południowej Azji. W Polsce jest licznym ptakiem lęgowym, jednak obszar jej występowania nie jest równomierny. Spotykana jest na obszarze całego kraju, włączając w to obszary górskie. Głównie związana z dolinami rzek.
Biotop
Wybiera bujnie zakrzaczone siedliska, w pobliżu zbiorników wodnych (jezior, w dolinach rzecznych, na stawach). Spotykana również w parkach, na leśnych polanach.
Lęgi
Samica buduje gniazdo ze źdźbeł, wyściela je sierścią. Na miejsce gniazdowania wybiera głównie krzewy bądź gęste drzewka. Lęg rozpoczyna w czerwcu. Składa od 3 do 6 (głównie 5) niebieskich jaj, nielicznie ciemno plamkowanych. Jaja wysiaduje samica przez okres około 14 dni. W tym czasie karmiona jest przez samca. Po dwóch tygodniach od wyklucia młode opuszczają gniazdo. Przez kolejne dwa tygodnie osobniki młodociane są dokarmiane przez oboje rodziców.

Pokarm

Dziwonia żywi się zarówno pokarmem roślinnym (w postaci nasion, pączków, jagód oraz pędów), który dominuje w diecie. Ponadto odżywia się owadami.

Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego
3 godz.
·
Motyle z rodziny rusałkowatych
W Polsce możemy spotkać 75 gatunków z tej barwnej rodziny motyli. Niemal każdy z nas kojarzy rusałkę pawika czy rusałkę admirała, jednak do tej sporej rodziny zaliczamy wiele innych gatunków motyli znanych z sadów, ogrodów czy lasów
Niektóre z nich przedstawiliśmy na poniższej grafice
EkoMałopolska #motyle

Nadleśnictwo Przedborów, Lasy Państwowe
3 godz. ·
#DzieńBocianaBiałego #BocianPolskiPtak #SymbolPolskiejWsi
Dlaczego bocian jest odpowiedzialny za przynoszenie dzieci rodzicom
Legenda ta jest bardzo stara, ale została spopularyzowana przez XIX-wieczne opowiadanie Hansa Christiana Andersena zatytułowane „Bociany”.
Niemieckie bociany miały znajdować dzieci w jaskiniach lub na bagnach i przynosić je do gospodarstw domowych w koszu na grzbiecie lub trzymając je w dziobach.
Niemowlęta ofiarowywano matce lub wrzucano przez komin.
W tym domostwach, w których chciano mieć dzieci, umieszczano słodycze dla bocianów na parapecie. Ta tradycja rozprzestrzeniła się na cały świat, dotarła nawet na Filipiny, czy do Ameryki Południowej.
Znamiona, które występują z tyłu głowy noworodka, zwane naczyniakami płaskimi są określane w języku angielskim i niemieckim odpowiednio: stork bite i Storchenbiss, co po polsku oznacza „ugryzienie bociana”.
Słowianie twierdzili, że wiosną i latem za pomocą bocianów dusze trafiały z Wyraju na ziemię i wstępowały do łon kobiet.
Bocian biały jest ptakiem, którego Słowianie uważali za przynoszącego szczęście. Zabicie tego ptaka miało ściągnąć nieszczęście na osobę, która to zrobiła.
Jest jednym z pierwszych zwiastunów wiosny, a jego gniazdo na budynku to symbol szczęścia i obfitości plonów dla gospodarstwa i gospodarza.
Mówiło się, że „Gdzie bocian na gnieździe siedzi, tam piorun nie uderzy”.
Z medytacją była kojarzona umiejętność stania na jednej nodze.
Bajki o bocianie przynoszącym dzieci są związane z potrzebą rodziców, by nie poruszać tematów związanych z rozmnażaniem i życiem seksualnym.
Bocian to symbol macierzyństwa. Bocian mógł być wybrany spośród ptaków ze względu na to, że ma białe upierzenie (symbolizujące czystość), jest wystarczająco duży, by nosić niemowlę i potrafić latać na dużej wysokości, co mogło mieć znaczenie w łączności między Ziemią a Niebem.
Związek bociana z noworodkiem jest wykorzystany ciągle w reklamach, kartkach z gratulacjami itp.
Istnieje też polska przypowieść ludowa, która opowiada, że Bóg stworzył białe upierzenie bociana, a diabeł dołożył swoje i dał mu czarne skrzydła.
Fot. Mirella Kowalczyk, Daniel Kalachurski