We use cookies and similar technologies to keep Wildlife Pulse secure and working properly, and — with your consent — to remember preferences such as display theme. Essential cookies run without consent. Learn more in our Cookie Policy.
Cookie settings
Choose which cookie and storage categories you allow. Essential cookies are required for the service and cannot be disabled.
Necessary
Always on
Login session, CSRF protection, security, and remembered interface language.
Preferences
Remember display theme (light/dark) in your browser.
Analytics
Visit statistics and usage measurement (Google Analytics), only with your consent.
Morfologia
Nasięźrzał pospolity jest rośliną wieloletnią o wysokości od 5 do 30 cm, o podziemnych, mięsistych i bezzieleniowych kłączach, z których wyrasta od czerwca do sierpnia jeden nadziemny liść. Ogonek liścia rozgałęzia się dychotomicznie, dzieląc blaszkę na dwie części: asymilacyjną i zarodnionośną. Liść płonny (asymilacyjny) jest podłużnie jajowaty lub eliptyczny, całobrzegi, tępy, ku nasadzie zwężony, lekko zbiegający w ogonek, obejmujący część zarodnionośną liścia. Osiąga do 10 cm długości i 4 cm szerokości.
Kłos zarodnionośny z dwoma szeregami kulistych zarodni ułożonych po 10-35. Ścianka zarodni zbudowana jest z wielu warstw komórek i nie posiada żadnego mechanizmu otwierającego. Zarodnie pękają szczeliną na szczycie. Zarodniki produkowane są w dużej ilości (nawet do kilkunastu tysięcy), wszystkie są jednakowe (paprocie jednakozarodnikowe). Zarodniki dojrzewają od czerwca do sierpnia.
System korzeniowy rozwinięty jest w niewielkim stopniu. Nieliczne, słabo rozgałęzione i mięsiste korzenie współżyją z grzybami w procesie mykoryzy. Gametofit żyje pod ziemią, jest bezzieleniowy i współżyje z grzybami. Odsłonięte jego części stają się bladozielone i zachowują zdolności fotoautotroficzne.
Nasięźrzał pospolity oprócz zarodników rozmnaża się również wegetatywnie za pomocą nowych kłączy tworzących się z pączków korzeniowych. Populacje tego gatunku są dość liczne, średnio liczą od kilku do kilkuset osobników.
Rozmieszczenie i ekologia
Gatunek szeroko rozprzestrzeniony. Występuje w Europie, Azji, Afryce i Ameryce Północnej. Zwarty zasięg gatunku obejmuje w Europie obszar od Wysp Brytyjskich i Francji po południową Skandynawię, Polskę i łuk Karpat, na południu obejmując Bułgarię, Serbię i środkowe Włochy. W rozproszeniu spotykany jest jednak poza tym na całym kontynencie. W Polsce rośnie w rozproszeniu na terenie całego kraju.
Na Warmii i Mazurach odnotowany w rezerwacie przyrody "Jezioro Iłgi".
Preferuje wilgotne, śródleśne polany, wilgotne łąki i gleby wapienne. Nieco rzadziej spotykany jest w lasach łęgowych, przesuszonych olsach i na torfowiskach. Gatunek charakterystyczny łąk trzęślicowych ze związku Molinion caeruleae.
Wartość użytkowa
W Polsce jest to gatunek rzadko spotykany. Objęty jest ścisłą ochroną gatunkową od 2004 roku. Ze względu na dość szybkie ustępowanie nasięźrzała z licznych stanowisk, gatunek został umieszczony w "Czerwonej liście roślin i grzybów Polski" (2006) o kategorii zagrożenia V, w grupie gatunków narażonych na wyginięcie. Głównym zagrożeniem dla tej paproci jest osuszanie siedlisk oraz zmiana sposobu użytkowania łąk oraz zarastanie przez zbiorowiska zaroślowe.
Ciekawostki
Nasięźrzałowe występują najczęściej w krajach tropikalnych, gdzie znajdują się najbardziej wyspecjalizowane gatunki m.in. epifityczne.
Bibliografia
Szweykowska A., Szweykowski J., Botanika. Systematyka, Warszawa 1993.
#jemioła#świętatużtuż
Do świąt pozostał miesiąc
W wielu miejscach już czuć świąteczny klimat. Jemioła tradycyjnie kojarzona jest właśnie ze świętami Bożego Narodzenia. Niewinna, świąteczna jemioła jest jednak rośliną pasożytniczą. Trzeba przyznać, że zła sława tej rośliny jest całkiem uzasadniona, ponieważ tego rodzaju pasożytowanie często doprowadza do obumarcia żywiciela.
Jemioła pospolita to ciepłolubny półpasożyt, który zasiedla niektóre gatunki drzew. Podczas fotosyntezy samodzielnie produkuje energię do życia. Wodę i składniki odżywcze pobiera z zasiedlonego drzewa, tym samym je osłabiając. Jemioła wrasta w drzewo najpierw ssawkami, a potem korzeniami.
Pojedyncze osobniki nie są szkodliwe dla drzew, ale ich większe ilości mogą doprowadzić do zamierania drzewa, a nawet całych fragmentów lasu.
Fot. Maciej Małek
Nornica w nocy
23/24 listopada 2022
00.45.26/00.50.56/00.53/00.54.17/00.51.14/00.51.21/00.51.26/00.52.10/00.53/00.53.04/00.53.08/00.53.13/00.53.53/00.54.17/ #nornica#ssaki#gryzonie
Huczka, czyli amory wśród dzików
4 listopada 2017, 09:30
Fauna i flora
Oj, dzieje się w polskich lasach! Swoje amory zakończyły jelenie, ale zaczęła się huczka, czyli sezon godowy dzików. Odyńce staczają miedzy sobą walki o dostęp do loch. Ruja potrwa 4-6 tygodni.
"Jest jeden wielki kwik, huczenie, pofukiwania" - o tym, co dzieje się teraz w lesie, opowiada Paweł Kowalski z Nadleśnictwa Piotrków. Dorosłe samce dzików, które do tej pory żyły pojedynczo, łączą się w watahy i rywalizują o względy samic.
"Odyńce tną się szablami, czyli wystającymi na dole kłami. Te rany, chociaż wyglądają bardzo krwawo, są tylko cięciami na skórze. Dzikom nie dzieje się wielka krzywda, bo mają mocną tkankę łączną i noszą już zimową sierść, która jest zbita" - informuje strażnik leśny.
Zazwyczaj huczka odbywa się zimą od listopada i trwa przez 4-6 tygodni. Ostatnio jednak dziki mają skłonność do miłosnych uniesień przez cały rok. Decydują o tym doskonałe warunki bytowania tych zwierząt, a także kukurydziana dieta. W ziarnach kukurydzy znajdują się składniki, które zwiększają popęd płciowy u dzików.
Ciąża dzika trwa 18-20 tygodni. Locha daje w miocie przeważnie 4-6 prosiąt. Starsze lochy mają nieraz 8-9 sztuk młodych. Dzicza matka dba o warchlaki, rzadko od nich się oddala, a w razie niebezpieczeństwa broni ich zaciekle. Wtedy potrafi zaatakować nawet człowieka.
Barbara Obmińska
@barbara-obmi…
