Nadleśnictwo Przedborów, Lasy Państwowe
#Gil #ZimoweAkrobacje #SkrzydlaciPrzyjaciele #LeśnyBudzik
Sezon na gile trwa
W każdym języku słowo gil brzmi inaczej, a polskie nazwy własne są dość stare. Nie wiadomo natomiast, czy odnieść je do francuskiego imienia Gilles, łacińskiego Aegidius, co my spolszczyliśmy do Idziego. Gil Blas to postać z francuskiej literatury (u nas "Przypadki Idziego Blasa"), a Gil to imię z "Parad" Jana Potockiego.
XVII-wieczne przysłowie mówiło: "Lepszy gil niż motyl , chociaż obaj ptacy 🕊".
U Jarosza Morsztyna, w powieści o królewnie Banialuce występują świszczące gile, natomiast Adam Mickiewicz w "Panu Tadeuszu" pisze o stadach "gilów, siewek i szpaków", a także o "gilu, który siedział na wierzchu zegaru" (czyli o takim rodzaju zegara🕰 - kukułki)...
Baśka od Henryka Sienkiewicza przezywa gilem Nowowiejskiego ("Gil przyleciał") - zapewne ze względu na jego czerwoność.
Dzieci powtarzały u Konopnickiej: "A dzień dobry, panie Gilu, jak się mają dzieci Czy pan Gil tu śpiewać przyszedł, czy zamiatać śmieci" i wierszyk dzięcięcy "Gdy na tobie wróbla skórka, nie strój się w gilowe piórka".
Od mrozu czerwieniały nosy - tę czerwoność nazywano gilem, a na mróz 🌡❄ mówiono jarmark na gila. Łapano gila za nos, a potem do nosa. Później gil się przeniósł pod nos. Takie gile charakteryzowały smarkaczy - zółtodziobów, więc i o nich gile mówiono.
W gwarze przestępczej gil to młodociany przestępca, u szulerów to była "znaczona karta", a kolejarze mówili tak na zawiadowcę stacji - pewno z racji czerwonej czapki...
Gil (Pyrrhula pyrrhula)- nazwa naukowa pochodzi z greki i oznacza kolor ogniście czerwony.
W książeczkach dziecięcych gile nazywa się zimowymi gośćmi, są to jednak dość liczne ptaki lęgowe, które preferują zaciszne bory z domieszką świerka. Zimą dają się łatwiej zaobserwować i pojawiają się w ogrodach. Zdarza się, że zajmują wysokie jałowce, czy tuje.
Gniazdo gila wysłane jest mchem, drobnymi korzonkami i włosiem. W podstawie gniazda wbudowane są świerkowe patyczki.
Samica składa zwykle pięknie niebieskich jaj i wysiaduje je dni. W tym czasie jest karmiona przez samca. Po dwóch tygodniach pisklęta opuszczają gniazdo, ale jeszcze dość długo zostają pod opieką rodziców - przede wszystkim samca.
Ciekawostką jest fakt, że w populacji występuje nadmiar samców. Na jedną samicę przypada dwóch. Nic więc dziwnego, że nie wszystkie samce mogą przystąpić do lęgów. Tacy kawalerzy śpiewają najbardziej wytrwale, ale - z nieznanych powodów - widuje się ich dość rzadko.
Gile nie znoszą samotności. Obserwacje niemieckich ornitologów dowodzą, że młodym gilom nie robi różnicy płeć drugiego gila, z którym się zaprzyjaźniają. Natomiast gdy są starsze - wyraźnie składają się z par heteroseksulnych.
Przy odrobinie szczęścia wczesną wiosną można usłyszeć śpiew gila... Jeśli nie chcesz czekać do wiosny, to klikając w komentarz poniżej posta możesz posłuchać gila...
Dieta gili w ciągu roku bardzo się zmienia, ale jej podstawą są zawsze nasiona dziko rosnących roślin, a wiosną także ich pączki. Uwielbiają nasiona świeżo dojrzałe, ale gdy nadarza się okazja bardzo chętnie zjadają małe pająki🕷🕸🕷.
W Europie odnotowano wśród gili gynadromorfizm. Zjawisko to polega na jednoczesnym rozwoju jajnika i jądra u jednego osobnika.
Połowa ptaka jest czerwona, a połowa szara
fot. T. Dziedzic "Zimowe akrobacje"
Pixabay
Nadleśnictwo Przedborów, Lasy Państwowe
https://www.youtube.com/watch?v=ltzhV-j86DU
Beata Trocha
@beata-trocha
